భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనేది భారత్ డీఎనఏలోనే అంతర్లీనంగా ఇమిడి ఉందని ఆరఎసఎస్ సర్ సంఘచాలక్ డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్ అన్నారు. ఆగస్టు 29న న్యూయార్క్ నగరంలో ‘యూనివర్సల్ వన్‌నెస్ సెలబ్రేషన’ కార్యక్రమంలో, ప్రవాస భారతీయులు, అంతర్జాతీయ ప్రతినిధులతో కూడిన భారీ సభలో ‘వసుధైవ కుటుంబకం’ (ప్రపంచమంతా ఒకే కుటుంబం) అనే నాగరికతాతత్వాన్ని వివరించారు. దేశాలు కేవలం భౌగోళిక ప్రాంతాలు మాత్రమే కావని పేర్కొన్నారు. విశ్వవ్యాప్త ఏకత్వ సత్యాన్ని ప్రపంచ సమాజానికి చాటిచెప్పడం, పంచుకోవడం భారత్ విశిష్ట లక్ష్యమని అన్నారు. సరైన ఆలోచనలు,నిస్వార్థ సేవ ద్వారా ప్రపంచాన్ని నిలబెట్టాల్సిన నైతిక బాధ్యత మానవ మేధస్సుకు ఉందని తెలిపారు. విదేశాలలో నివసిస్తున్న భారతీయులు తమ ‘జన్మభూమి’ (పుట్టిన నేల) అందించిన విలువలను ఆచరిస్తూనే, తమ ‘కర్మభూమి’ (పనిచేసే నేల) పట్ల అచంచలమైన విధేయతను కలిగి ఉండాలని పిలుపునిచ్చారు.
ప్రసంగంలోని ముఖ్యాంశాలు
* అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల (USA) గురించి మాట్లాడేటప్పుడు తరచుగా చర్చించే పదం “బహుళత్వం” (Pluralism). అదే భారతదేశం గురించి మాట్లాడేటప్పుడు, మరొక భావన లేదా పదబంధం చర్చకు వస్తుంది. అదే “భిన్నత్వంలో ఏకత్వం” (Unity in diversity). భారత దేశానికి సంబంధించి, ఏకత్వం, వైవిధ్యం రెండూ దాని మూల స్వభావం(DNA)లోనే ఇమిడి ఉన్నాయి.
* దేశాలు కేవలం భౌగోళిక ప్రాంతాలు మాత్రమే కావు. దేశాలకు ఒక నిర్దిష్టమైన కర్తవ్యం ఉంటుంది. ప్రతి దేశానికి ఒక సందేశాన్ని అందించడం, ఒక లక్ష్యాన్ని సాధించడం, ఒక గమ్యాన్ని చేరుకోవడం అనే బాధ్యత ఉంటుందని స్వామి వివేకానంద చెప్పారు.
* భారతదేశానికి నిర్దేశితమైన గమ్యం ఏమిటి? ఈ “భిన్నత్వంలో ఏకత్వం” అనే సత్యాన్ని స్వయంగా గ్రహించడం, సమయానుకూలంగా ప్రపంచానికి కూడా దానిని తెలియజేయడం భారతదేశం ఉద్దేశ్యం. మనమందరం ఒక్కటే. భిన్నత్వం వల్ల ఆ ఏకత్వం మరింత శోభాయ మానంగా మారుతుంది. కాబట్టి, భిన్నత్వాన్ని మనం గౌరవించాలి, ఆచరించాలి, స్వీకరిం చాలి. అదే సమయంలో, ఏకత్వ భావనను కూడా మనం ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచుకోవాలి.
* మంచి, చెడుల మధ్య తేడా తెలిసిన, ఆలోచనా పరులైన మానవులకు ఈ ప్రపంచాన్ని నిలబెట్టే బాధ్యత ఉంది.
* సరైన మార్గంలో ఆలోచిస్తే, మీరు దేవునికి దగ్గరవుతారు. తప్పుగా ఆలోచిస్తే, మీరు జంతు స్వభావానికి దగ్గరవుతారు. కాబట్టి, ఆలోచనా విధానం లేదా దిశ చాలా ముఖ్యం.
* సరైన దిశలో తన జీవితాన్ని మలచుకునే వ్యక్తి భగవంతుని దృష్టిలో బాధ్యతాయుతమైన పౌరుడిగా ఉంటాడు.
* మానవులను జంతువుల నుండి వేరు చేసే ఒక ప్రత్యేక లక్షణం ఉంది. అదే ‘ఆలోచనా శక్తి’. మానవులు సరైన రీతిలో ఆలోచిస్తే, వారు ఈ ప్రపంచం మొత్తాన్ని నిలబెట్టగలరు.
* మంచి, చెడుల గురించిన అవగాహన మానవు లకు ఉన్నందున, ప్రపంచం పట్ల వారికి బాధ్యత ఉంటుంది. అందుకే, భిన్నత్వం ఉన్నప్పటికీ మానవులు ఏకత్వాన్ని గ్రహించగలరు.
* శరీరాలు, ఇతర అంశాలు వేరుగా ఉన్నప్పటికీ, మనలో అంతర్గతంగా ఒకే తత్వం ఉంటుంది. మనమందరం ఒకరికొకరం చెందినవారమే.
* “అస్తిత్వ ఏకత్వం” (Unity of existence).. అదే మన సత్యం.
* ప్రపంచాన్ని “ఒకటి”గా చూడటమే మన దృక్పథం.
* ఒక ధోరణి: “తాము జీవించడం, ఇతరులను జీవించనివ్వడం.” మరొక ధోరణి: “తాము జీవించడం, తమకు విధేయులైన వారిని మాత్రమే జీవించనివ్వడం.” “మీరు మాకు విధేయులైతే, మేము మిమ్మల్ని రక్షిస్తాము” అని చెప్పేవారే రాక్షసులు.
* దుర్మార్గుల మనస్సులలోని శత్రుభావం నశించాలని భారతీయ మహర్షులు ప్రార్థిస్తారు.
* అమెరికాలోని భారతీయులు తమ ‘కర్మభూమి’ పట్ల విధేయత కలిగి ఉండాలి. ఆ బాధ్యతను నిర్వర్తించిన తర్వాత, ఒకవేళ తమ ‘జన్మభూమి’ కోసం ఏదైనా చేయాలనే తపన ఉంటే, అప్పుడు భారత్ మీకు అందించిన విలువలతో జీవించండి.
* ఆ విలువలను ప్రపంచానికి అందించడమే మన గమ్యం. ఈ ధర్మం ఏ పునాదిపై నిలిచి ఉందో, అదే ‘ఏకత్వం’ లేదా ‘అస్తిత్వ ఐక్యత’. అదే మన సత్యం.
* ఈ జ్ఞానాన్ని ప్రపంచానికి అందించడం. ఆ సత్యాన్ని సాక్షాత్కరించుకోవడమనే కర్తవ్యం మనకు భారత్‌లో హిమాలయాల నుండి సముద్రం వరకు ఉంది.
* భారత్ మీకు జీవన విధానాన్ని అందించింది.
* కేవలం ఉపన్యాసాల ద్వారా కాకుండా, ఆచరణ ద్వారా ఈ సందేశాన్ని ప్రపంచానికి అందించ డమే భారతీయుని కర్తవ్యం.
* విశ్వాన్ని నిలకడగా ఉండేలా చేసే నియమమే ధర్మం. మానవులు తమ జీవన ప్రమాణాలను లేదా జీవన నాణ్యతను సరిగ్గా నిర్వహించు కోవడానికి తోడ్పడే నియమం ధర్మం. ‘మధ్యే మార్గమే’ (సమతుల్య మార్గం) ధర్మం.
* మనం ఏకత్వంతో ఐక్యమై ఉన్నాము. భిన్నత్వంతో శోభిల్లుతున్నాము.
* భిన్నత్వం సహజమైనది, ఐక్యత సత్యమైనది.
* మనం సమాజానికి తిరిగి ఇవ్వాలి. అదే మన సంప్రదాయం. భారత జీవన విధానాన్ని మీరు ముందుకు తీసుకువెళ్లాలని భారత్ మీ నుండి ఆశిస్తోంది. ఇది ఒక సుస్థిర జీవన విధానానికి నమూనా.
ధర్మం ఒక ఆవశ్యకమైన మధ్యేమార్గమని, దాని ద్వారానే మానవులు జీవన నాణ్యతను నిర్వహించు కుంటూ, విశ్వ క్రమాన్ని పరిరక్షించుకుంటారని తన ప్రసంగం ముగింపులో డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్ అన్నారు. నిజమైన సేవ అనేది ఒకరు ఎంత సంపాదించారు అనే దానిలో కాకుండా, సమాజానికి ఎంత తిరిగి పంచిపెట్టారు అనే దానిలో ఉంటుందని తెలిపారు. భారత్ శాశ్వత ఆదర్శాలను కేవలం బోధిం చడం కాకుండా, వాటిని చురుకుగా ఆచరించాలని ప్రపంచ భారతీయ సమాజాన్ని కోరారు. కర్తవ్యం, పరస్పర గౌరవం, నిస్వార్థ పంపిణీపై ఆధారపడిన జీవనశైలిని స్వీకరించాలని పిలుపునిచ్చారు. తద్వారా అంతర్లీన ఏకత్వానికి అలంకారంగా కీర్తించే భిన్నత్వంతో నిజమైన, సుస్థిరమైన, సామరస్యపూర్వక మైన ప్రపంచాన్ని మానవాళి నిర్మించగలదని పేర్కొన్నారు.
ఐదు నిబద్ధతల కార్యచరణ ప్రకటన
న్యూయార్క్‌లో జరిగిన ‘ఒక ప్రపంచం: ఒక మానవత్వం’ సదస్సు ప్రపంచ ప్రధాన నిబద్ధతల ‘కార్యాచరణకు పిలుపు’ ఇచ్చింది. ప్రపంచ ధార్మిక నాయకుల మండలి (ది వరల్డ్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ రెలిజియస్ లీడర్స్) ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ ఉన్నత స్థాయి అంతర్-ధార్మిక సమావేశం, “కార్యాచరణకు పిలుపు” అనే పేరుతో ఒక చారిత్రాత్మక ఉమ్మడి ప్రకటనను జారీ చేసింది. ద్వేషాన్ని ఎదుర్కోవడానికి, మానవ గౌరవాన్ని కాపాడటానికి, ఐక్యతను పెంపొందించడానికి ధార్మిక సమాజాలు కేవలం ఆచారబద్ధమైన మాటలకే పరిమితం కాకుండా ముందుకు సాగాలని ఈ ప్రకటన స్పష్టం చేసింది. “మానవాళికి ఇది ఒక కీలకమైన తరుణం” అని గుర్తిస్తూ, శతాబ్దాల నాటి సంప్రదాయాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న ఆధ్యాత్మిక నాయకులు, నైతిక జవాబుదారీతనం, సామూహిక చర్య కోసం ఒక అత్యవసర విజ్ఞప్తిని జారీ చేయడానికి న్యూయార్క్ నగరంలో “ప్రపంచ ధార్మిక నాయకుల మండలి” ఆధ్వర్యంలో ఆగస్టు 29న సమావేశమయ్యారు. “ఒకే ప్రపంచం: ఒకే మానవత్వం సదస్సు”లో భాగంగా వెలువడిన ఈ ప్రకటన విశ్వాసం స్వస్థపరిచే శక్తిని ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తూనే, హింసను ప్రేరేపించడానికి, అణగారిన వర్గాలను వెలివేయడానికి, సామాజిక విభజనలను తీవ్రతరం చేయడానికి ధార్మిక సిద్ధాంతాలను తరచుగా దుర్వినియోగం చేశారన్న బాధాకరమైన వాస్తవాన్ని అంగీకరించింది. కొనసాగుతున్న యుద్ధాలు, ప్రజల విశ్వాసం క్షీణించడం, సరిహద్దులు దాటి డిజిటల్ ద్వేషం వేగంగా వ్యాప్తి చెందడాన్ని ఎత్తి చూపింది. శాంతిని పాదుగొల్పే భారాన్ని ప్రభుత్వాలు, సాంకేతిక సంస్థలు మోయలేవని స్పష్టం చేసింది. విచ్ఛిన్నమైన సమాజాలను ఏకం చేయడంలో ధార్మిక నాయకులకు ఒక ప్రత్యేకమైన నైతిక బాధ్యత ఉందని పేర్కొంది. “ప్రతి మానవునికి గౌరవం ఉంది. ఏ సమాజమూ మరొకదాని కంటే తక్కువది కాదు. ఇతరుల బాధ మనది కానంత మాత్రాన అది అప్రస్తుతం కాదు,” అని తెలిపింది. ఇతరుల ధర్మాన్ని పరిరక్షించడం వల్ల ఒకరి సొంత దృఢ విశ్వాసాలు వీగిపోవని తేల్చి చెప్పింది.
ఐదు ప్రధాన నిబద్ధతలు
ఉమ్మడి విలువలను స్పష్టమైన సామాజిక ఫలితాలుగా మార్చడానికి, ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ధార్మిక సంస్థల కోసం ఐదు ప్రాథమిక నిబద్ధతలను వివరించింది.
- తమతోనే ప్రారంభించడం: నాయకులు తమ సొంత అంతర్గత ఆచారాలు, మాటలు, బోధనలను పరిశీలిస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేశారు. అవమానం, ద్వేషం లేదా హింసను సమర్థించడానికి మతాన్ని ఉపయోగించే ఏ ప్రయత్నాన్నైనా స్పష్టంగా తిరస్కరించారు.
2.ఒకరికొకరు అండగా నిలబడటం: భౌగోళిక దూరం లేదా మతపరమైన గుర్తింపుతో సంబంధం లేకుండా, ఏ సమూహమైనా అమానవీయంగా ప్రవర్తించినప్పుడు లేదా ఇతరులను లక్ష్యంగా చేసుకున్నప్పుడు, మిగిలిన సమÖహాలు గళం విప్పేలా ఈ ప్రకటన నిర్దేశిస్తుంది.
3.సంక్షోభానికి ముందే సంబంధాలను నిర్మించడం: సంఘర్షణలు తలెత్తక ముందే మూసధోరణులను నిర్మూలించడానికి చురుకైన, విభిన్న సంస్కృతులు, విభిన్న మతాల మధ్య సంబంధాలను, ముఖ్యంగా యువత మధ్య సం బంధాలను ఏర్పాటు చేసుకోవాలని పిలుపునిస్తోంది.
4.కలిసి సేవ చేయడం: అస్తిత్వం కోసం పోటీ పడటం కంటే ఉమ్మడి శ్రమకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ, ఆకలితో ఉన్నవారికి, రోగులకు, నిరాశ్రయులకు, హింసకు గురైనవారికి మానవతా సహాయం అందించడంలో సంఘాలు నేరుగా సహకరించు కోవాలని కోరింది.
5.భవిష్యత్తుకు బాధ్యత వహించడం: యుద్ధం, పేదరికం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, కృత్రిమ మేధ(ఏఐ) వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలు వంటి కీలకమైన ప్రపంచ సవాళ్లపై నైతిక పర్యవేక్షణను చేపట్టడానికి ధార్మిక నాయకులు కట్టుబడి ఉన్నారు. సాంకేతిక పురోగతి మానవ గౌరవాన్ని దెబ్బతీయకుండా, అది మానవాళికి సేవ చేయాలని ప్రకటన పేర్కొంది.
స్థానిక అమలుకు ఆదేశం
నిష్క్రియ ఒప్పందాలను తిరస్కరిస్తూ, హాజరైన ప్రతి నాయకుడు కనీసం ఒక నిర్దిష్టమైన, స్థానికీకరించిన కార్యాచరణ చేపట్టాలి. ఉదాహరణకు యువత కోసం వేదికలను సృష్టించడం, లక్షిత వర్గాలకు మద్దతు ఇవ్వడం, లేదా కఠినమైన సంభాషణలను ప్రారంభించడం వంటివి అమలు చేయాలని శిఖరాగ్ర సమావేశం పిలుపునిచ్చింది. “ఒక ప్రపంచ ప్రకటన స్థానికంగా కార్యాచరణకు నోచుకున్నప్పుడే దానికి విలువ ఉంటుంది,” అని ప్రకటన పేర్కొంది. ధార్మిక నాయకులు మాత్రమే అన్ని అన్యాయాలను నిర్మూలించలేనప్పటికీ, ప్రతి ధైర్యసాహసాల చర్య మరొకదానికి అవకాశం కల్పిస్తుందని అది అంగీకరించింది.
About Author
