నీట్ వంటి సమస్య అయినా లేదా ఇతర వ్యవస్థాగత సమస్యలైనా, ఇవి యువతలో తమ భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళనలను కలిగిస్తాయి. ఆ ఆందోళనలను అర్థం చేసుకుని, వాటిని పరిష్క రించడం అవసరం. కేవలం నిరసనలు లేదా అంతరాయాల ద్వారా పరిష్కారాలు లభించవు. సానుకూల, నిర్మాణాత్మక దృక్పథంతో వ్యవస్థను మెరుగుపరచడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, సమాజం కలిసి పనిచేయాలని రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్(ఆర్ఎస్ఎస్) పిలుపునిచ్చింది. ఆర్ఎస్ఎస్ స్ఫూర్తితో విశాఖపట్నం, గుడిలోవ, విజ్ఞాన విహార రెసిడెన్షియల్ స్కూల్ క్యాంపస్లో వ•డు రోజుల పాటు జరిగిన వివిధ సంస్థల అఖిల భారతీయ సమన్వయ్ బైఠక్ ఆగస్టు 21న ముగిసింది. సంఘ ప్రేరణతో సమాజం కోసం, దేశం కోసం వివిధ రంగాలలో పనిచేస్తున్న 32 సంస్థలకు చెందిన ప్రముఖ కార్యకర్తలు ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. 49 మంది మహిళా ప్రతినిధులు సహా మొత్తం 326 మంది ప్రతినిధులు ఈ సమావేశానికి హాజరయ్యారు. పరమపూజనీయ సర్సంఘచాలక్ డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్, మాననీయ సర్కార్యవాహ దత్తాత్రేయ హోసబలే ప్రత్యేకంగా హాజరయ్యారు. ఆగస్టు 21న జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో, ఆర్ఎస్ఎస్ సహ సర్కార్యవాహ సీఆర్ ముకుంద మాట్లాడుతూ, ప్రకృతి వైపరీత్యాల సమయంలో జరిగిన సమాజ ఆధారిత సేవ, పునరావాస కార్యక్రమాలపై ఈ సమావేశంలో సమీక్ష జరిగిందని తెలిపారు. అస్సోంలో తీవ్ర వరదలు సంభవించిన సమయంలో రాష్ట్రీయ సేవాభారతి, భారతీయ కిసాన్ సంఘ్, నేషనల్ మెడికోస్ ఆర్గనైజేషన్(ఎన్ఎంఓ), ఆరోగ్య భారతి వంటి వివిధ సంస్థలు, కార్యకర్తలు చేపట్టిన సహాయక, పునరావాస చర్యలకు సంబంధించిన వివరాలను ఈ సందర్భంగా విలేకరులతో పంచుకున్నారు. సంత్ రవిదాస్ జీ 650వ జయంతి సందర్భంగా, ఆయన సందేశం ఆధారంగా సామాజిక సామరస్యం, సద్భావన కోసం దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన కార్యక్రమాలు, అలాగే సమాజం నుండి లభించిన సానుకూల స్పందనపై సమీక్ష జరిగింది. ఈ దిశగా చేపట్టిన కార్యక్రమాలను మరింత విస్తృతంచేస్తూ ముందుకు సాగాలనే అంశంపై కూడా చర్చించారు. ఈ సమావేశంలో జనాభా మార్పు, అసమతుల్యతపై కూడా తీవ్రమైన చర్చలు జరిగాయి. ప్రపంచంలోని అనేక దేశాలలో పెరుగుతున్న వృద్ధుల సంఖ్య, తగ్గుతున్న సంతానోత్పత్తి రేట్ల వల్ల తలెత్తుతున్న సవాళ్ల నేపథ్యంలో, భారతదేశంలోని పరిస్థితిని పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. వివిధ ప్రాంతాలు, వర్గాల జనాభా నిష్పత్తులలో వస్తున్న మార్పులు, వాటి సామాజిక ప్రభావంతో పాటు, సమాజంలో సమతుల్యత, సామరస్యాన్ని కాపాడే చర్యలపై కూడా చర్చించారు.
మాదక ద్రవ్య రహిత సమాజం కోసం
దేశంలోని యువత, విద్యార్థులలో మాదక ద్రవ్యాల వినియోగం పెరుగుతుండటంపై సమావేశంలో తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమైంది. ఈ సమస్యను కేవలం ప్రభుత్వం లేదా పోలీసుల స్థాయిలోనే కాకుండా, యావత్ సమాజ భాగస్వామ్యంతో పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉందని నొక్కిచెప్పారు. విద్యాసంస్థలు, తల్లిదండ్రులు, సామాజిక సంస్థలు, అధికార యంత్రాంగం, పోలీసులు, ఇతర సంబంధిత వర్గాలను ఏకం చేయడం ద్వారా మాదకద్రవ్య రహిత సమాజం కోసం సమన్వయంతో కూడిన కృషి చేయాల్సిన అవసరంపై సమావేశంలో చర్చించారు.
యువత ఆకాంక్షలపై చర్చ
యువత ఆలోచనా విధానం, ఆశయాలు, సృజనాత్మక సామర్థ్యం, భవిష్యత్తు పట్ల వారికున్న ఆందోళనలు, దేశ నిర్మాణంలో వారి పాత్ర వంటి అంశాలపై సమగ్ర చర్చలు జరిగాయి. సంఘ్ తన కార్యకలాపాలను పెద్ద సంఖ్యలో యువత మధ్య నిర్వహిస్తోంది. ఈ ఏడాది సంఘం నిర్వహించిన 21రోజుల శిక్షణశిబిరాల్లో సుమారు 21,000 మంది యువ స్వయంసేవకులు పాల్గొన్నారు. దేశవ్యాప్తంగా నిత్యం జరిగే శాఖలకు హాజరయ్యే స్వయంసేవకు లలో 60 శాతానికి పైగా యువతే ఉన్నారు. జాయిన్ ఇన్ ఆర్ఎస్ఎస్ ద్వారా కూడా అధిక శాతం యువత ఆర్ఎస్ఎస్లో చేరుతున్నది. యువతతో కేవలం ఉపదేశాత్మక సంభాషణ జరప డానికి బదులుగా, వారితో ప్రత్యక్షంగా మమేకమై, వారి భావాలను, ఆందోళనలను అర్థం చేసుకోవడం అవసరమని సమావేశం పేర్కొంది. అలాగే, సంభాషణల ద్వారా దేశం, సంస్కృతి, సామాజిక విలువల పట్ల వారిలో అనుబంధ భావనను పెంపొం దించాల్సిన అవసరం ఉందని కూడా స్పష్టం చేసింది.
41 వేల మందికి నైపుణ్య శిక్షణ
ఈ సమావేశంలో భారతీయ దృక్పథం ఆధారంగా ఒక అభివృద్ధి నవ•నాపై కూడా చర్చ జరిగింది. అభివృద్ధి స్వయంసమృద్ధిగా, పర్యావరణ అనుకూలంగా ఉండాలి. అది సమాజంలోని అన్ని వర్గాలను కలుపుకొని వెళ్లాలి అనే దిశగా ఆర్థిక రంగంలో పనిచేస్తున్న సంస్థల అనుభవాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు. వివిధ సంస్థల ద్వారా నైపుణ్యాభివృద్ధి, సామాజికంగా ఉపయోగపడే కార్యకలాపాలపై చర్చ జరిగింది. ఉదాహరణకు, సూక్ష్మ పరిశ్రమల రంగంలో పనిచేస్తున్న లఘు ఉద్యోగ్ భారతికి చెందిన నైపుణ్యాభివృద్ధి కేంద్రాలు ఈ సంవత్సరం 41,000 మందికి పైగా నైపుణ్య శిక్షణను అందించాయి.
కుటుంబ ప్రబోధన్పై దృష్టితో ‘పంచ పరివర్తన’
సంఘ శతాబ్ది ఉత్సవాల నేపథ్యంలో, సామాజిక పరివర్తన కోసం నిర్దేశించిన ‘పంచ పరివర్తన’లోని వివిధ అంశాలపై ప్రత్యేక చర్చలు జరిగాయి. ముఖ్యంగా ‘కుటుంబ ప్రబోధన్’ (కుటుంబ చైతన్యం) కింద భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థను, కుటుంబ విలువలను, తరతరాలుగా వస్తున్న సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను బలోపేతం చేయాల్సిన ఆవశ్యకతపై చర్చించారు. పర్యావరణ పరిరక్షణ విషయానికి వస్తే, కేవలం తీర్మానాలు చేయడం కంటే ప్రతి వ్యక్తి, కుటుంబం తమ దైనందిన జీవితంలో మార్పులు చేసుకోవడంపై ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. నీటిని విచక్షణతో వినియో గించడం, ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం, పచ్చదనాన్ని పెంపొందించడం వంటి అంశాలు ప్రతి కుటుంబ జీవనశైలిలో భాగం కావాలని అని సమావేశం పిలుపునిచ్చింది.
కృత్రిమ మేధపై సమగ్ర చర్చ
సమాజంపై కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) చూపిస్తున్న ప్రభావం, కాలక్రమేణా పెరుగుతున్న దాని ప్రభావం గురించి సమావేశంలో సమగ్ర ప్రజెంటేషన్, చర్చ జరిగాయి. ఏఐ వల్ల కలిగే సానుకూల అవకాశాలతో పాటు, దానికి సంబంధించిన జాగ్రత్తలు, సవాళ్లను పరిగణనలోకి తీసుకుంటూనే… దీనిని భారతీయ దృక్పథంతో, భారతీయ సామాజిక సందర్భంలో చూడాల్సిన అవసరంపై నొక్కి చెప్పారు. సమాజ హితం కోసం సాంకేతికతను ఎలా ఉపయోగించు కోవాలి, దానివల్ల కలిగే దుష్ప్రభావాల గురించి సమాజానికి ఎలా అవగాహన కల్పించాలి అనే అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి.
కార్యక్షేత్ర విస్తరణ
సంఘ ప్రేరణతో పనిచేస్తున్న 32 సంస్థలు సమాజంలోని వివిధ రంగాలలో చేపడుతున్న కార్య కలాపాల విస్తరణపై కూడా చర్చ జరిగింది. జాతీయ దృక్పథాన్ని ,సమాజ-కేంద్రిత ఆలోచనా విధానాన్ని సమాజంలోని మరింత ఎక్కువ వర్గాలకు చేర వేయడం, అలాగే సంస్థాగత కార్యకలాపాలను విస్తరించడం లక్ష్యంగా వచ్చే సంవత్సరానికి సంబం ధించిన ప్రణాళికలను సమావేశంలో పరిశీలించారు.
విలేఖరుల సమావేశంలో ప్రశ్నోత్తరాలు
వ్యవస్థలోని అవినీతి, జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన నిరసన సహా వివిధ వ్యవస్థలలోని లోపాల గురించి సమావేశంలో ఏమి చర్చించారు?
ఈ సమస్యను కేవలం అవినీతికి మాత్రమే పరిమితమైనదిగా చూడలేదు. వ్యవస్థలో ఎక్కడ లోపాలు ఉన్నా, వాటిని సరిదిద్దడానికి ప్రభుత్వ ప్రయత్నాలతో పాటు సమాజంలో అవగాహన కూడా అవసరం. నీట్ వంటి సమస్య అయినా లేదా ఇతర వ్యవస్థాగత సమస్య లైనా, ఇవి యువతలో తమ భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళనలను కలిగిస్తాయి. ఆ ఆందోళనలను అర్థం చేసుకుని, వాటిని పరిష్క రించడం అవసరం. కేవలం నిరసనలు లేదా అంతరాయాల ద్వారా పరిష్కారాలు లభించవు. సానుకూల, నిర్మాణాత్మక దృక్పథంతో వ్యవస్థను మెరుగు పరచడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, సమాజం కలిసి పనిచేయాలి.
యువతరంలో సంస్కృతీ, సంప్రదాయాల పట్ల అవగాహన పెంచడానికి సంఘం ఏమి చేస్తుంది?
సంఘ్ కార్యకలాపాలు ప్రధానంగా, విస్తృతంగా యువత మధ్య జరుగుతాయి. ఈ సంవత్సరం, ఆర్ఎస్ఎస్ శిక్షణాశిబిరంలోగాని, ప్రతిరోజూ జరిగే శాఖలకు హాజరయ్యే వారిలో గాని అధిక శాతం మంది యువతే ఉన్నారు. కేవలం ప్రసంగాలు లేదా పోస్టర్ల ద్వారా యువతలో విలువలు, సాంస్కృతిక అవగాహనను పెంపొందించలేము. వారితో నిరంతరం అనుసంధానమై ఉండటం, వారి భావాలను అర్థం చేసుకోవడం, వారితో సంభాషిం చడం, భారత్ గొప్పతనాన్ని, దాని సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని అనుభవపూర్వక స్థాయిలో వారికి తెలియజేయడం అవసరం. అఖిల భారతీయ విద్యార్థి పరిషత్, బజరంగ్దళ్, హిందూజాగరణ్ మంచ్ వంటి అనేక సంస్థల ద్వారా యువతీ యువకుల మధ్య కార్యకలాపాలు జరుగుతున్నాయి. నేటి యువత సామర్థ్యం, వారి సానుకూల స్పందనను చూస్తుంటే, భారత భవిష్యత్తు యువత చేతుల్లో సురక్షితంగా ఉంటుందనే నమ్మకం మాకు ఉంది. అదే సమయంలో, యువతలో సాంస్కృతిక విలువలను పెంపొందించడానికి కలిసి పనిచేయాలని ధార్మిక, ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక సంస్థలకు కూడా పిలుపు నివ్వడం జరిగింది.
అమెరికా, కెనడా, బ్రిటన్లలో సర్సంఘచాలక్ డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్ జీ పర్యటన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సంఘ శతాబ్ది ఉత్సవాల సందర్భంగా చేపట్టిన విస్తృత ప్రపంచ స్థాయి కార్యక్రమాలలో భాగంగా ఈ పర్యటన జరుగుతోంది. దీనికి వ•డు ప్రధాన లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. మొదటిది-భారత్, హిందూ సమాజం, రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ గురించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అపోహలు, తప్పుడు సమాచారం మధ్య వాస్తవాలతో కూడిన సానుకూల దృక్పథాన్ని తెలియజేయడం.
రెండవది-భారతీయ రుషులు, మునులు అందించిన ‘వసుధైవ కుటుంబకం’ (ప్రపంచమే ఒక కుటుంబం), విశ్వ ఏకత్వ సందేశాన్ని ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ సమాజాలకు చేరవేయడం.
వ•డవది-ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్న హిందువులు, భారతీయ వ•లాలున్న ప్రజల ప్రయోజనాలు, హక్కుల గురించి ఆయా దేశాల ప్రధాన స్రవంతి సమాజంతో సంభాషణను పెంపొందించుకోవడం.
ఇందులో భాగంగా, డాక్టర్ మోహన్ భాగవత్ జీ న్యూయార్క్లో ‘విశ్వ ఏకత్వ’ (Universal Oneness) కార్యక్రమంలోనూ, టొరంటో, లండన్ లలో సామాజిక కార్యక్రమాలలోనూ పాల్గొంటారు.
ఆర్ఎస్ఎస్ చేపట్టిన ‘పంచ పరివర్తన’ ఉద్యమంలో భాగంగా మనం పర్యావరణాన్ని ఎలా పరిరక్షించవచ్చు?
సంఘశతాబ్ది ఉత్సవాల ప్రణాళికా దశలో సుమారు వ•డేళ్ల క్రితం ‘పంచ పరివర్తన’ భావన రూపొందింది. ఏదైనా వ్యవస్థాగత మార్పు రావడానికి ముందు సామాజిక పరివర్తన అవసరమని మేము విశ్వసిస్తున్నాము.
పర్యావరణ పరిరక్షణ అనేది కేవలం ప్రకృతిని బయటి నుండి రక్షించే విషయం మాత్రమే కాదు. భారతీయ దృక్పథం ప్రకారం, మానవులు స్వయంగా ఈ సమస్త సృష్టిలో పర్యావరణంలో అంతర్భాగం. కాబట్టి, ప్రతి వ్యక్తి, కుటుంబం తమ దైనందిన జీవితంలో జలసంరక్షణ, ప్లాస్టిక్ నియంత్రణ, తమ పరిసరాలలో పచ్చదనాన్ని పెంచడం అనే వ•డు స్థాయులలో దీనికి తోడ్పడవచ్చు. కేవలం తీర్మానాలు చేయడం ద్వారా మార్పు రాదు. జీవనశైలిలో మార్పు అవసరం. ఈ సందేశాన్ని కుటుంబాలకు, గ్రామాలకు, దేశంలోని మారువ•ల ప్రాంతాలకు చేరవేసే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ఒక వ్యక్తి ,కుటుంబం ప్రవర్తనలో వచ్చే చిన్న మార్పు కూడా విస్తృత సామాజిక, పర్యావరణ పరివర్తనకు పునాదిగా మారుతుంది.
About Author
