భారతదేశపు గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ పర్యావరణ పరిరక్షణ, గిరిజన రక్షణను పొందుపరుస్తూనే, పోర్ట్ ఆధారిత వృద్ధిని ప్రోత్సహించడానికి ఒక ట్రాన్స్షిప్మెంట్ పోర్ట్, విమానాశ్రయం, పవర్ ప్లాంట్, టౌన్షిప్ను ఏకీకృతం చేస్తుంది. మలక్కా జలసంధికి సమీపంలో వ్యూహాత్మకంగా ఉన్న ఈ ప్రాజెక్ట్, సముద్ర వాణిజ్యాన్ని పెంచడం, విదేశీ పోర్టులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం, ఇండో-పసిఫిక్లో భారతదేశపు భౌగోళిక-రాజకీయ ఉనికిని బలోపేతం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
భారతదేశ సముద్రయాన వ్యూహంలో ఒక మూలస్తంభంగా నిలుస్తున్న ప్రతిష్టాత్మక గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ అండమాన్, నికోబార్ దీవుల దక్షిణపు చివరి కొనను వాణిజ్యం, అనుసంధానం, వ్యూహాత్మక ప్రభావానికి ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. బహుళ-భాగాల మౌలిక సదుపాయాల కార్యక్రమంగా రూపొందిన ఈ ప్రాజెక్ట్, ఓడరేవుల ఆధారిత అభివృద్ధిని, క్రమబద్ధమైన పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలతో అనుసంధానిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధానంగా నాలుగు ముఖ్యమైన అంశాలు ఉన్నాయి: 14.2 మిలియన్ TEU (ట్వంటీ ఫుట్ ఈక్వెలెంట్ యÖనిట్) సామర్థ్యం గల అంతర్జాతీయ కంటైనర్ ట్రాన్స్షిప్మెంట్ టెర్మినల్ (ICTT), గరిష్ట రద్దీ సమయంలో 4,000 మంది ప్రయాణీకుల కోసం రూపొందించిన ఒక గ్రీన్ఫీల్డ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, 450 MVA (మెగావోల్ట్ – ఆంపియర్) సామర్థ్యం గల గ్యాస్, సౌర ఆధారిత విద్యుత్ ప్లాంట్, 16,610 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉన్న ఒక టౌన్షిప్. ఈ అంశాలన్నీ కలిసి, హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో గ్రేట్ నికోబార్ను ఒక కీలక కేంద్రంగా నిలబెట్టే ఉద్దేశ్యంతో రూపొందించిన ఒక సమగ్ర అభివృద్ధి ప్రణాళికను రూపొందిస్తు న్నాయి.
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ అంటే ఏమిటి?
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ రెండు దశాబ్దాల కాలంలో మూడు దశలలో అమలవుతుంది. మొదటి దశ (2025-2035) 72.12 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో, రెండవ దశ (2036-2041) 45.27 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో, మూడవ దశ (2042-2047) 48.71 చ.కి.మీ.ల విస్తీర్ణంలో జరుగుతుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ మొత్తం ప్రాంతం 166.10 చ.కి.మీ.లలో విస్తరించి ఉంది. ఇందులో 35.35 చ.కి.మీ.ల రెవెన్యూ భూమి, 130.75 చ.కి.మీ.ల అటవీ భూమి ఉన్నాయి.ఈ దశలవారీ అభివృద్ధి విధానం, ప్రతి దశలో పర్యావరణ పరిరక్షణ, గిరిజన సంక్షేమ చర్యలను పొందుపరుస్తూ, క్రమబద్ధమైన మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణను నిర్ధారించేలా రూపొం దింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (EIA) నిబంధనలు, చట్టబద్ధమైన ఆమోదాలకు అనుగుణంగా ఉంది. ఇది అభివృద్ధిని పర్యావరణ సున్నితత్వంతో సమతుల్యం చేసే ప్రయత్నాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్టులో గలథియా బే దగ్గర ఉన్న అంతర్జాతీయ కంటైనర్ ట్రాన్స్షిప్మెంట్ పోర్ట్ ఒక ప్రధాన స్తంభంగా నిలుస్తుంది. ప్రస్తుతం భారత దేశంలో పెద్ద కంటైనర్ నౌకలకు సరిపడా లోతైన నీటి బెర్త్లు లేవు. దీనివల్ల సరుకులో గణనీయమైన భాగాన్ని కొలంబో, సింగపూర్, క్లాంగ్ వంటి విదేశీ ఓడరేవుల ద్వారా మళ్లించవలసి వస్తోంది. దీని ఫలితంగా గణనీయమైన ఆదాయ నష్టాలు, వ్యూహాత్మకంగా ఆధారపడటం ఏర్పడుతున్నాయి. గలథియా బే పోర్ట్ ఈ అంతరాన్ని పూరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. తూర్పు-పశ్చిమ అంతర్జాతీయ నౌకా రవాణా మార్గానికి కేవలం 40 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో ఉండి, 20 మీటర్లకు పైగా సహజ లోతును కలిగి ఉన్న ఈ ఓడరేవు ప్రవేశ ద్వార, బదిలీ సరుకులను ఆకర్షించడానికి అత్యంత అనువైన ప్రదేశంలో ఉంది. ఇది విదేశీ ఓడరేవులపై భారతదేశం ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంతో పాటు, జాతీయ భద్రతను పెంపొందిస్తూ, రక్షణ ఉనికిని బలోపేతం చేస్తూ, ఈ ప్రాంతంలో ఆర్థిక అభివృద్ధిని వేగవంతం చేస్తుందని భావిస్తున్నారు.
ఓడరేవుకు అనుబంధంగా ఒక గ్రీన్ఫీల్డ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం నిర్మితం కానుంది. ఇది అనుసంధానాన్ని గణనీయంగా మెరుగు పరుస్తుందని భావిస్తున్నారు. ఈ ద్వీపం పర్యావరణ సంపద ఫుకెట్, లాంగ్కావి వంటి ఆగ్నేయాసియా తీరప్రాంత నగరాల ప్రపంచ పర్యాటక గమ్య స్థానాలకు సమీపంలో ఉండటం దీనిని ఒక సంభావ్య పర్యాటక కేంద్రంగా మారుస్తుంది. ప్రస్తుతం పోర్ట్ బ్లెయిర్ సంవత్సరానికి సుమారు 1.8 మిలియన్ల ప్రయాణి కులను నిర్వహిస్తుండగా, కొత్త విమానాశ్రయం ప్రారంభంలో 1 మిలియన్ ప్రయాణికులను నిర్వహించి, ఆపై సంవత్సరానికి 10 మిలియన్ల ప్రయాణికుల వరకు సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుందని ఒక అంచనా. ఓడరేవు నేతృత్వంలోని అభివృద్ధి నుండి ఉత్పన్నమయ్యే నివాస, వాణిజ్య, సంస్థాగత అవసరాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి టౌన్షిప్ ఏర్పాటు కానుంది. ఇది కార్మికులు, సేవా ప్రదాతలు, అనుబంధ పరిశ్రమల కోసం అవసరమైన పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలను అందించి, స్వయం సమృద్ధిగల పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్థారిస్తుంది. ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు మరో కీలకమైన అంశం. గ్యాస్, సౌరశక్తిని కలిపి ప్రతిపాదించబడిన 450 MVA పవర్ ప్లాంట్, నమ్మకమైన, నిరంత రాయంగా విద్యుత్ను అందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ప్రస్తుతం, ఈ ద్వీపాలలో డీజిల్ జనరేటర్లు ఇంధన సరఫరాలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి. ఒక భాగం విఫలమైనప్పటికీ నిరంతరాయంగా కొనసాగేలా ఈ కొత్త వ్యవస్థ స్థితిస్థాపకత కోసం రూపొందింది. అదే సమయంలో సుస్థిరతకు మద్దతు ఇవ్వడానికి పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులను కూడా ఇది కలిగి ఉంటుంది.
ఆర్థిక ఆవశ్యకతలు – ఓడరేవుల ఆధారిత వృద్ధి
ప్రధాన సముద్రయాన, లాజిస్టిక్స్ కేంద్రంగా ఎదగాలన్న భారతదేశపు ఆశయమే గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ వెనుక ఉన్న ఆర్థిక హేతువు. ప్రపంచ స్థాయి ట్రాన్స్షిప్మెంట్ పోర్టును అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా ప్రపంచ షిప్పింగ్ ట్రాఫిక్లో అధిక వాటాను దక్కించు కోవాలని, విదేశీ మధ్యవర్తులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలని భారతదేశం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా కార్గో హ్యాండ్లింగ్, లాజిస్టిక్స్ సేవలు, సంబంధిత పరిశ్రమల ద్వారా గణనీయమైన ఆదాయం సమకూరుతుందని అంచనా. ప్రపంచంలోని అత్యంత రద్దీగా ఉండే నౌకా మార్గాలలో ఒకదానికి సమీపంలో ఈ ద్వీపం వ్యూహాత్మకంగా ఉండటం దాని ఆర్థిక సామర్థ్యాన్ని మరింత పెంచు తుంది. సమీపంలోని మలక్కా జలసంధి గుండా ఏటా 90,000కు పైగా వాణిజ్య నౌకలు ప్రయాణిస్తూ, ప్రపంచ వాణిజ్యంలో సుమారు 30% వాటాను కలిగి ఉండటంతో, గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ ఈ భారీ సముద్ర వాణిజ్య ప్రవాహాన్ని అందిపుచ్చు కునేందుకు అనువుగా ఉంది. అదనంగా, ఈ అభివృద్ధి ఆగ్నేయాసియాతో ఆర్థిక సంబంధాలను మరింతగా పెంపొందించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న భారతదేశపు విస్తృతమైన “యాక్ట్ ఈస్ట” విధానానికి అనుగుణంగా ఉంది. అనుసంధానం, మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం ద్వారా, ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతదేశానికి, పొరుగు ప్రాంతాలకు మధ్య వాణిజ్యం, పర్యాటకం, పెట్టుబడుల ప్రవాహాలను సులభతరం చేయగలదు.
పర్యావరణ అనుమతి – రక్షణ చర్యలు
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టు ప్రాంతంలో గణనీయ మైన భాగం అటవీ భూమిని కలిగి ఉన్నందున, ఈ ప్రాజెక్టు పర్యావరణ కోణం చర్చనీయాంశంగా మారింది. అయినప్పటికీ, ఈ ప్రాజెక్టుకు తగిన రక్షణ చర్యలతో కూడిన పర్యావరణ అనుమతి లభించింది. ఇటీవలి న్యాయసమీక్ష ఈ ఆమోదాన్ని సమర్థించింది. పర్యావరణ అనుమతి విషయంలో “జోక్యం చేసుకోవడానికి సరైన కారణం ఏదీ కనబడలేదు” అని పేర్కొంటూ, గ్రేట్ నికోబార్ మెగా మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుపై దాఖలైన సవాళ్లను జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ ప్రత్యేక ధర్మాసనం ఫిబ్రవరి 16న కొట్టివేసింది. పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (EIA) నిబంధనల ప్రకారం పలు దశల చట్టబద్ధమైన ఆమోదాల తర్వాత ఈ అనుమతి లభించింది. దశలవారీ అభివృద్ధి వ్యూహం, ప్రతి దశలో పర్యావరణ ప్రభావాన్ని నిరంతరం పర్యవేక్షించడానికి, ఉపశమన చర్యలను ఏకీకృతం చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలలో భాగంగా అటవీకరణ, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ ప్రణాళికలు, కాలక్రమేణా పర్యావరణ మార్పులను పర్యవేక్షించే వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. 450 MVA శక్తి వ్యవస్థలో పునరుత్పాదక శక్తి, ముఖ్యంగా సౌరశక్తిని ఏకీకృతం చేయడం అనేది శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, ప్రాజెక్ట్ కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడానికి చేసిన ప్రయత్నాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. అదే సమయంలో, ప్రాజెక్ట్ ఫ్రేమ్వర్క్ స్థానిక సమాజాల రక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. అభివృద్ధి వారి సాంప్రదాయ జీవనోపాధికి లేదా సామాజిక నిర్మాణాలకు అంతరాయం కలిగించకుండా చూస్తుంది. భారతదేశంలోని అత్యంత సున్నితమైన ద్వీప పర్యావరణ వ్యవస్థలలో ఒకదానిలో మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణను పర్యావరణ సుస్థిరత, సామాజిక బాధ్యతతో సమతుల్యం చేసే ప్రయత్నానికి ఈ విధానం సంకేతం.
భౌగోళిక రాజకీయ, వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత
ఆర్థిక అంశాలకు అతీతంగా, గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ ప్రగాఢమైన భౌగోళిక, రాజకీయ పరిణామా లను కలిగి ఉంది. అండమాన్, నికోబార్ దీవులు భారత ప్రధాన భూభాగానికి ఆగ్నేయంగా సుమారు 700 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో ఉన్నాయి. ఐక్యరాజ్య సమితి సముద్ర చట్టంపై కన్వెన్షన్ ప్రకారం భారతదేశ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలానికి దాదాపు 300,000 చ.కి.మీ.లను జోడిస్తాయి. మలక్కా జలసంధికి సమీపంలో ఉండటం వలన, సముద్ర రవాణాను పర్యవేక్షించడానికి, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో శక్తిని ప్రదర్శించడానికి ఇవి ఒక వ్యూహాత్మక కీలక కేంద్రంగా ఉన్నాయి. ప్రపంచ పోటీ, ముఖ్యంగా చైనా ఉనికి విస్తరిస్తున్న తరుణంలో, భారతదేశ సముద్ర భద్రతకు ఈ దీవులు ఒక కీలకమైన ఆస్తిగా పనిచేస్తాయి. ఈ దీవులు మయన్మార్, థాయ్లాండ్, ఇండోనేషియా, బాంగ్లాదేశ్లతో సముద్ర సరిహద్దులను పంచుకుంటాయి. ఇది భారతదేశ ప్రాంతీయ అనుసంధానాన్ని, వ్యూహాత్మక పరిధిని పెంచుతుంది. తూర్పు సముద్ర సరిహద్దు నుండి సంభావ్య ముప్పులకు వ్యతిరేకంగా ఇవి మొదటి రక్షణ శ్రేణిగా కూడా పనిచేస్తాయి. పరిపాలనా రాజధాని పోర్ట్ బ్లెయిర్ అభివృద్ధి చెందే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది. భారతదేశ సముద్ర దౌత్యం కూడా ఈ ద్వీపాలలోనే పాతుకుపోయి ఉంది. సాగర్, క్వాడ్, ఇండియన్ ఓషన్ రిమ్ అసోసియేషన్ (IORA) వంటి కూటములు, ప్రాంతీయ సహకారాన్ని పెంపొందించ డానికి ఈ ద్వీపాల వ్యూహాత్మక స్థానాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటున్నాయి. మిలన్, మలబార్ వంటి నావికాదళ విన్యాసాలు, స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ నియమాల ఆధారిత సముద్ర వ్యవస్థ పట్ల భారతదేశ నిబద్ధతను మరింత బలోపేతం చేస్తాయి. ఈ ప్రాజెక్ట్ బిమ్స్టెక్ వంటి ప్రాంతీయ చట్రాలకు కూడా తోడ్పడుతూ, బంగాళాఖాత ఉపప్రాంతంలో భారతదేశ భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ వ్యూహాత్మక దూరదృష్టి, ఆర్థిక ఆశయం, పర్యావరణ స్పృహల సమ్మేళనానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని, పర్యావరణ పరిరక్షణ, సామాజిక రక్షణతో అనుసంధానించడం ద్వారా ఈ ప్రాజెక్ట్ సుస్థిర వృద్ధికి ఒక నమూనాను నెలకొల్పాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. భౌగోళికం, వ్యూహం, దౌత్యం కలిసే సముద్ర శక్తిగా అభివృద్ధి చెందుతున్న భారత దేశం గుర్తింపును ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతం పోటీ, సహకారం రెండింటికీ వేదికగా ఆవిర్భవిస్తున్న తరుణంలో, ప్రాంతీయ గతిశీలతను తీర్చిదిద్దడంలో అండమాన్, నికోబార్ దీవులు కీలక పాత్ర పోషించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
కాంగ్రెస్ హయాంలో దీవులకు అన్యాయం
కేంద్రం చేపట్టిన అభివృద్ధి కార్యక్రమాలపై రాహుల్ గాంధీ చేసిన విమర్శలు, ఆ కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో కాంగ్రెస్ హయాంలోని విధానాలపై తీవ్రమైన ఎదురుదాడికి దారితీయడంతో, అండమాన్ నికోబార్ దీవులు కొత్త రాజకీయ వివాదానికి కేంద్రంగా మారాయి.
రాహుల్ గాంధీ ఇతరులపై ఆరోపణలు చేసే ముందు తన సొంత పార్టీ చరిత్రను చదవాలి. తన తండ్రి, నాయనమ్మలాగే ఆయన కూడా తన బాధ్యతలను పక్కనపెట్టి ఇటీవల అండమాన్, నికోబార్ దీవులలో విహారయాత్రలో ఉన్నారు. అక్కడి నుంచే, ఆయన ఈ దీవులలో మోదీ ప్రభుత్వం చేపట్టిన అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులపై మరోసారి ఆరోపణలు చేయడం మొదలుపెట్టారు. ఏదేమైనా, రాహుల్ గాంధీ తన వాదనలను వినిపించే ముందు తన తండ్రి, నాయనమ్మల పాలన గురించి కూడా దేశ ప్రజల ముందు స్పష్టమైన వివరాలను ఉంచాలి. అయితే, కాంగ్రెస్ అలా చేయడానికి నిరంతరం విముఖత చూపుతూ వచ్చింది.
కొన్ని నిదర్శనాలు
ఇందిరాగాంధీ అండమాన్, నికోబార్ దీవులలోని ఆదిమ గిరిజన వర్గాలతో దురుసుగా ప్రవర్తించారు. మార్చి, 1981లో ఆమె ఆ దీవులలో మూడు రోజుల పర్యటన సందర్భంగా, స్థానిక నాయకులు జరవా, ఓంగే తెగలతో ఆమె సమావేశమయ్యేందుకు ఏర్పాట్లు చేశారు. సాధారణంగా, ఈ తెగలు చాలా తక్కువ లేదా అసలు బట్టలు లేకుండా జీవిస్తారు. ఆకులు, బెరడు వంటి సహజ పదార్థాలను ఉపయోగిస్తారు. అయితే, ఇందిరా గాంధీ పర్యటన సందర్భంగా వారిని పూర్తి దుస్తులు ధరించి కనిపించేలా చేశారు. ఇది స్థిరపడిన చట్ట నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమే కాకుండా, ఈ గిరిజన వర్గాల హక్కులను కూడా అతిక్రమించింది. ఇందిరా గాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో, మార్చి 11, 1982న, అండమాన్, నికోబార్ దీవులలో క్షీణిస్తున్న గిరిజన జనాభా గురించి రాజ్యసభలో ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. సంబంధిత కేంద్ర మంత్రి దాటవేత సమాధానాలు ఇవ్వడంతో, ఇందిరాగాంధీ స్వయంగా జోక్యం చేసుకోవలసి వచ్చింది. ఆ ప్రాంతంలో క్షీణిస్తున్న గిరిజన జనాభా వాస్తవమని ఆమె అంగీకరించడం దురదృష్టకరం. అంతేకాకుండా, తన పర్యటన సందర్భంగా
వారిని పూర్తి వస్త్రధారణలో కనిపించేలా చేయడం, గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్ల వంటి కార్యక్రమాలలో వారిని పాల్గొనేలా చేయడం ద్వారా ఆమె వారి ఆచార,వ్యవహారాలను తోసిరాజన్నారు. అయితే, ఇది చట్టపరంగా సందేహాస్పదమైనది. ఇది గిరిజన వర్గాల హక్కులను స్పష్టంగా ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది. ఇంకా దురదృష్టకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆమె ఆ నిందను ప్రభుత్వంపై కాకుండా, గిరిజన వర్గాలపైనే మోపారు.
ఇందిరాగాంధీ హయాంలోనే కాకుండా, రాజీవ్ గాంధీ కాలంలో కూడా క్షీణిస్తున్న గిరిజన జనాభా గురించి ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. 1986లో, ప్రధానమంత్రిగా ఆయన, ద్వీప అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (IDA) సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసి, దానికి అధ్యక్షత వహించారు. తగ్గుతున్న గిరిజన జనాభా వెనుక ఉన్న కారణాలను పరిశీలించడానికి ఒక అధ్యయన బృందాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని ఈ సమావేశంలో నిర్ణయించారు. ఈ సమావేశానికి వి.పి. సింగ్ (ఆర్థిక మంత్రి), సయ్యద్ మహమ్మద్ ముఫ్తీ (పర్యాటక శాఖ మంత్రి), రాజేష్ పైలట్ (రవాణా శాఖ మంత్రి) హాజరయ్యారు. నవంబర్, 1985లో రాజీవ్ గాంధీ దుబాయ్లోని ఖలీజ్ టైమ్స్కు ఒక ఇంటర్వ్యూ ఇచ్చారు. అందులో ఆయన అండమాన్, నికోబార్ దీవులలో ఒకదానిని భారతీయ, ప్రవాస పారిశ్రామికవేత్తలకు పెట్టుబడుల కోసం తెరవాలనే ప్రతిపాదనను పంచుకున్నారు. డిసెంబర్,1986లో సోనియా గాంధీ ఓంగే తెగలతో మాట్లాడి, వారి ఇళ్లను సందర్శించారు.ఈ విషయంలో సోనియా గాంధీ అస్థిర వైఖరి కూడా స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. ఒకవైపు, 1986లో ఆమె మహిళలు, పిల్లలతో సహా గిరిజన వర్గాలతో సన్నిహితంగా మమేకమయ్యారు. మరోవైపు, 2012లో జరిగిన ఒక సమావేశంలో జరావాల వంటి ఆదిమవాసులైన గిరిజన తెగలను ఏమీ చేయకుండా వదిలేసి, రక్షించాలని ఆమె ఆదేశించారు.
ఇలాంటి విధానాన్ని ఇంతకు ముందే ఎందుకు ప్రతిపాదించలేదు? అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం 2000 సంవత్సరం నాటికి కేంద్రపాలిత ప్రాంతంలో 2,000 పరిశ్రమలను స్థాపించాలని నిర్ణయించింది. వాస్తవానికి, ఈ రోజు రాహుల్ గాంధీ సృష్టిస్తున్న ఆందోళనకు మూలాలు రాజీవ్ గాంధీ ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న కాలంలోనే ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో అండమాన్, నికోబార్ దీవులను సింగపూర్కు పోటీగా, హాంగ్కాంగ్కు సంభావ్య ప్రత్యామ్నాయంగా నిలబెడుతూ, వాటిని ఒక స్వేచ్ఛా ఓడరేవుగా అభివృద్ధి చేయాలనే ప్రతిపాదన ముందుకు వచ్చింది. అయితే, ఆయన ప్రభుత్వం అనుసరించిన విధానం తీవ్రమైన ఆందోళనలను రేకెత్తించడమే ప్రధాన కారణంగా, ఈ ఆలోచనలు క్షేత్రస్థాయిలో అమలు కాలేదు. ఈ ప్రణాళికలో ఆ దీవులను పన్నుల స్వర్గంగా మార్చే ప్రయత్నాలు కూడా ఉన్నాయి. అడవులలోని పెద్ద భాగాలను నరికివేశారు. కొన్ని బహుళజాతి కంపెనీలు సహాదాదాపు డజను సంస్థలు, సుమారు 15,000 హెక్టార్లలో ఎర్ర పామాయిల్ సాగును చేపట్టాయి. ఇటువంటి సందేహాస్పద పద్ధతులు అనుమానాలను రేకెత్తించి, చివరికి మొత్తం చొరవ విశ్వసనీయతను దెబ్బతీశాయి. సెప్టెంబర్, 2004లో అండమాన్లోని ద్వీపాలను అంతర్జాతీయ ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లకు లీజుకు ఇవ్వడానికి పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ క్యాబినెట్ ఆమోదం కోరింది. వీటిలో హేవ్లాక్, సింక్, లిటిల్ అండమాన్, రాస్ ఐలాండ్, రట్ ల్యాండ్, నార్త్ మార్క్ బే, నీల్, సౌత్ అండమాన్ ఉన్నాయి.
రాహుల్ గాంధీపై సైనిక అనుభవజ్ఞుల విమర్శలు
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్పై రాహుల్ గాంధీ చేసిన ఆరోపణలు తప్పుదోవ పట్టించేవిగా, వ్యూహాత్మకంగా లోపభూయిష్టమైనవిగా ఉన్నాయని సాయుధ దళాల అనుభవజ్ఞులు తీవ్రంగా ఖండించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతదేశ సముద్ర భద్రతకు, ఆర్థిక సార్వభౌమత్వానికి కీలకమని వారు నొక్కిచెబుతూ, దీని ప్రాముఖ్యతను విస్మరిస్తే ఇండో-పసిఫిక్లో చైనాకు పట్టు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించారు.
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్కు సంబంధించి రాహుల్ గాంధీ చేసిన ఆరోపణలను భారత సాయుధ దళాల మాజీ అధికారులు తీవ్రంగా ఖండించారు. ఆయన వాదనలు తప్పుదోవ పట్టించేవిగా, వ్యూహాత్మకంగా దూరదృష్టి లేనివిగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ భారతదేశ సముద్ర భద్రతకు అత్యంత కీలకమైనదని పదవీ విరమణ చేసిన సైనిక అధికారులు నొక్కి చెప్పారు.
రాహుల్ గాంధీ రాద్ధాంతం
లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ, గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్పై పలు తీవ్రమైన ఆరోపణలు చేశారు. విజయపురంలో విలేకరులతో మాట్లాడుతూ, రాయ్బరేలీ ఎంపీ ఈ ప్రాజెక్టులో పెద్ద ఎత్తున భూకబ్జాలు జరుగుతున్నాయని, గిరిజన హక్కులను కాలరాస్తున్నారని, పర్యావరణానికి నష్టం కలిగిస్తున్నారని ఆరోపించారు. అండమాన్, నికోబార్ దీవులలో స్థానిక ప్రజల నుండి భూమిని లాక్కుని పారిశ్రామికవేత్తలకు అప్పగిస్తున్నారని రాహుల్ ఆరోపించారు. ఆయన ఇలా అన్నారు: “మీ భూమిని మీ నుండి లాక్కుని అదానీ, ఇతర పెద్ద వ్యాపారవేత్తలకు ఇస్తున్నారు. అక్కడ అటవీ హక్కుల చట్టం అమలు కావడం లేదు. వలసదారులు, గిరి జనులకు సరైన పరిహారం అందడం లేదు. నిశ్శ బ్దంగా భారతదేశ వారసత్వాన్ని దొంగిలిస్తున్నారు.” ఆయన ఇంకా ఆ ప్రాంతంలోని పరిపాలనను విమర్శిస్తూ, పరిపాలనాపరమైన పెత్తనం చెలాయింపు ఉందని ఆరోపించారు. “ఇక్కడ అండమాన్లో నీటి సమస్య ఉంది, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ వైపు నుండి అవినీతి ఉంది. ఆయన ఒక రాజులాంటివారు. ఆయన తనకు నచ్చినట్లు చేస్తారు. ఆయన తన ఇంటికి, కార్యాలయానికి లోక్భవన్ అని పేరు పెట్టారు. కానీ ఆయన ఎవరినీ కలవరు. ప్రజల మాట వినాలి, వారిని గౌరవించాలి. ఇది నియం తృత్వం కాదు.” అని విమర్శించారు. పర్యావరణ ఆందోళనలను లేవనెత్తుతూ, రాహుల్ ఈ ప్రాజెక్టును “పర్యావరణ దొంగతనం”గా అభివర్ణించారు. “లక్షల కోట్ల రూపాయల విలువైన చెట్లను దొంగిలిస్తున్నారు, లాక్కుంటున్న భూమియే ప్రధాన సమస్య” అని పేర్కొన్నారు.
ప్రభుత్వం ప్రకారం, గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్ ఈ ద్వీపాన్ని ఒక వ్యూహాత్మక సముద్ర, ఆర్థిక కేంద్రంగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. తూర్పు-పశ్చిమ అంతర్జాతీయ నౌకా రవాణా మార్గానికి సుమారు 40 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో దీని స్థానం ఉండటం, విదేశీ ట్రాన్స్షిప్మెంట్ పోర్టులపై భారతదేశం ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి కీలకమైనది. ఈ ప్రాజెక్టును 22 సంవత్సరాల వ్యవధిలో మూడు దశల్లో ప్రణాళిక చేశారు. ఇది జాతీయ భద్రతా లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. అంతేకాకుండా, ఇది 2015 నాటి షోంపెన్ విధానం, 2004 నాటి జరవా విధానం వంటి నిబంధనలకు కట్టుబడి ఉంటుంది. ఈ విధానాలు ప్రత్యేకంగా బలహీనమైన గిరిజన సమూహాల (PVTGs) సంక్షేమాన్ని, సమగ్రతను కాపాడటాన్ని తప్పనిసరి చేస్తాయి.
రాహుల్ వాదనలను మేజర్ జనరల్ పి. వివేకానందన్ (రిటైర్డ్) నేరుగా ఖండించారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ వ్యూహాత్మక ఆవశ్యకతను నొక్కి చెప్పారు. భారతదేశం తన సముద్ర ఆధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవాలని, కీలకమైన సముద్ర మార్గాలలో స్వేచ్ఛా రాకపోకలను నిర్ధారించాలని అన్నారు. “‘ముత్యాల హారం’గా ప్రసిద్ధి చెందిన మన దేశం చుట్టూ ఓడరేవులను స్థాపించడం ద్వారా చైనా భారతదేశ సముద్ర చలనశీలతను పరిమితం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. మనం మన సముద్ర ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవాలి. మన ఆర్థిక మండలాలను రక్షించుకోవాలి.” అని చెప్పారు. 2008 నుండి గ్రేట్ నికోబార్లో అభివృద్ధి స్తంభించి పోయిందని, ఇప్పుడు దానిని వేగవంతం చేయాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. “2008 నుండి, మనం గ్రేటర్ నికోబార్ ద్వీపాన్ని అభివృద్ధి చేయడం ఆపేశాము. ఈ ప్రాంతం వేగంగా అభివృద్ధి చెందేలా మనం తప్పక చూడాలి. మనం ఆ ప్రాంతాన్ని కాపాడుకోవడమే కాకుండా, ఆ ప్రాంతంలో మన స్వేచ్ఛా రాకపోకలకు ఏ అవాంఛిత శక్తుల నుండి ఆటంకం కలగకుండా కూడా చూసుకోవాలి” అని అన్నారు. ఆర్థికపరమైన ఆందోళనల గురించి ప్రస్తావిస్తూ, విదేశీ ఓడరేవులపై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే నష్టాలను ఆయన ఎత్తి చూపారు. “ముఖ్యంగా ఖండాంతర ట్రాన్స్షిప్మెంట్ కంటైనర్ టెర్మినల్ అభివృద్ధికి సంబంధించి ఆందోళనలు ఉన్నాయి. మనం భారీ ఆర్థిక నష్టాన్ని చవిచూస్తున్నాము.” అని తెలిపారు. పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యానికి సంబంధించిన ఆరోపణలపై మాట్లాడుతూ “అదానీ లేదా ఇతర పారిశ్రామిక సంస్థలను ఇందులో భాగం చేసి ఉండవచ్చు, కానీ అంతమాత్రాన మనము ఆ ప్రాంతాన్ని వారికి అమ్ముతున్నామని కాదు” అని చెప్పారు. ఆయన పర్యావరణపరమైన ఆందోళనలను కూడా అంగీకరించారు. కానీ అధికారులు వాటిని బాధ్యతాయుతంగా పరిష్కరిస్తున్నారని నొక్కి చెప్పారు.
ప్రపంచ సంఘర్షణల నుండి వ్యూహాత్మక పాఠాలు
ప్రపంచ సంఘర్షణలు, ముఖ్యంగా సముద్ర మార్గాలలోని కీలక మలుపుల నేపథ్యంలో ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రాముఖ్యతను ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ పీకే శ్రీవాస్తవ (రిటైర్డ్) నొక్కిచెప్పారు. ఇరాన్-అమెరికా ఉద్రిక్తతలు, హోర్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, “అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధంలో మనం ఒక కొత్త ఆయుధాన్ని చూశాం. ఇరాన్ హోర్ముజ్ జలసంధిని దిగ్బంధించింది” అని అన్నారు.
దీనితో పోలుస్తూ, ప్రపంచంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే నౌకా మార్గాలలో ఒకటైన మలక్కా జలసంధిని పర్యవేక్షించాల్సిన ప్రాముఖ్యతను ఆయన నొక్కిచెప్పారు: “ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా, మనం మలక్కా జలసంధిపై నిఘా ఉంచగలుగుతాం. గ్రేట్ నికోబార్ అభివృద్ధి చెందిన తర్వాత, మన వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, సైనిక ఆధిపత్యం, నిఘా పెరుగుతాయి” అని తెలిపారు.
ఆర్థిక, మౌలిక సదుపాయాల ఆవశ్యకతలు
రాహుల్ గాంధీ వాదనలను బోర్డర్ రోడ్స్ ఆర్గనైజేషన్ (డీజీబీఆరఓ) మాజీ డైరెక్టర్ జనరల్ రాజీవ్ చౌదరి తీవ్రంగా ఖండించారు. అవి వాస్తవ విరుద్ధమని పేర్కొన్నారు. “ఆయన ప్రతిపక్ష నాయకుడు. ఆయన చాలా తీవ్రమైన పదజాలంతో సందేశాలు ఇచ్చారు. కానీ వాటిలో ఏదీ సరైనది లేదా నిజం కాదు” అని ఆరోపించారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటి నుండి ఈ ప్రాంతం నిర్లక్ష్యానికి గురైందని, ఇప్పుడు తక్షణ అభివృద్ధి అవసరమని ఆయన ఎత్తి చూపారు. ఇప్పుడు, మనం గ్రేట్ నికోబార్లో మన వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక కేంద్రాన్ని బలోపేతం చేసే దిశగా వెళ్తున్నాము. ఇది చాలా కాలంగా ఆలస్యమైన ఒక అత్యవసర ప్రాజెక్ట” అని తెలిపారు. భౌగోళిక రాజకీయ పోటీని హైలైట్ చేస్తూ “మీరు గ్వాదర్ పోర్ట్ లేదా హంబంటోటాకు చైనాను రానిచ్చి, పోర్ట్ బ్లెయిర్లో నిశ్శబ్దంగా కూర్చోలేరు” అని ఆయన హెచ్చరించారు విదేశీ ఓడరేవులపై ఆధారపడటం వల్ల కలిగే ఆర్థిక వ్యయాన్ని కూడా ఆయన నొక్కిచెప్పారు: “విదేశీ ఓడరేవుల నిర్వహణలో మనం జీడీపీలో అధిక శాతం ఆర్థికంగా నష్టపోతున్నాము” అని తెలిపారు.
అదనంగా, మయన్మార్కు ఈ ద్వీపం సమీపంలో ఉండటం ప్రాంతీయ సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ఒక అవకాశమని ఆయన పేర్కొన్నారు.
నేషనల్ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ (NGT) మంజూరు చేసిన అనుమతిని, ప్రభుత్వం ప్రణాళిక చేసిన ఉపశమన చర్యలను ఉటంకిస్తూ, చౌదరి పర్యావరణ సమస్యల గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. అధికారిక సమాచారం ప్రకారం, 49.86 చదరపు కిలోమీటర్ల అటవీ ప్రాంతంలో 7.11 లక్షల చెట్లను నరికి వేయాల్సి ఉంటుందని అంచనా వేయగా, నష్టపరిహార అటవీకరణ కోసం హరియాణాలో 97.30 చదరపు కిలోమీటర్ల భూమిని గుర్తించారు. ఆయన వివరిస్తూ: “ద్వీపంలోని 137 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో ఉన్న 8-10 లక్షల చెట్లను నరికివేయాల్సి ఉంటుంది. గ్రేట్ నికోబార్లో వాటిని నాటడానికి స్థలం లేనందున, అమలులో ఉన్న విధానం ప్రకారం ఈ చెట్లను హరియాణా, మధ్యప్రదేశ్లలో నాటుతారు.” జీవవైవిధ్య పరిరక్షణపై: “లెదర్బ్యాక్ సముద్ర తాబేళ్లను సమీపంలోని రెండు ద్వీపాలకు తరలించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. పగడాలు, తీరప్రాంత జీవవైవిధ్యం పరిరక్షించబడతాయి, ఎటువంటి విధ్వంసం జరగదు”. అడవులు, సముద్ర జీవావరణ వ్యవస్థలతో సహా వృక్ష, జంతుజాలాలను పరిరక్షించడానికి ఉద్దేశపూర్వక ప్రయత్నాలు జరిగాయని ఆయన నొక్కిచెప్పారు.
రాహుల్ ప్రధాన ఆందోళనలలో ఒకటైన గిరిజన స్థానభ్రంశంపై స్పందిస్తూ, అటువంటి పరిణామా లను నివారించడానికి ప్రభుత్వం జాగ్రత్తగా ప్రణాళిక రచించిందని చౌదరి స్పష్టం చేశారు: “ప్రభుత్వం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించింది, దాని ప్రకారం ఎటువంటి స్థానభ్రంశం ఉండదు.”
అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తు అవసరాలను ఆయన అంగీకరించారు: “తరువాతి దశలలో, అవసరమైతే, ఇక్కడి ప్రజలను వారి సమ్మతితో ఇతర ద్వీపాలకు తరలిస్తారు.”
గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్ట్పై జరుగుతున్న చర్చ, రాజకీయ ప్రేరేపిత విమర్శల కన్నా జాతీయ భద్రత, వ్యూహాత్మక దూరదృష్టి, ఆర్థిక స్వావలంబనకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిన తక్షణ అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతోంది.
రాహుల్ గాంధీ ఈ ప్రాజెక్టును “పర్యావరణ దొంగతనం”గా, కార్పొరేట్ సంస్థల ప్రేరేపిత భూసేకరణగా అభివర్ణించగా, పదవీ విరమణ చేసిన సైనిక అధికారులు మాత్రం ఇటు వంటి వాదనలు ఇమిడి ఉన్న విస్తృత వ్యూహాత్మక, ఆర్థిక, జాతీయ భద్రతా ఆవశ్యకతలను విస్మరిస్తు న్నాయని గట్టిగా వాదించారు. సాయుధ దళాల మాజీ సైనికుల దృష్టిలో, ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం ఒక మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళిక మాత్రమే కాదు, ఇది ఒక కీలకమైన జాతీయ ఆస్తి.
ఇది భారతదేశానికి కీలకమైన సముద్ర మార్గాలను పర్యవేక్షించడానికి, చైనా “స్ట్రింగ్ ఆఫ్ పెర్ల్స” వ్యూహాన్ని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కోడానికి, విదేశీ ఓడరేవులపై ఆర్థికంగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, ఇండో-పసిఫిక్లో తన ఉనికిని గణనీయంగా బలోపేతం చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. భారతదేశ సముద్ర ప్రయోజనాలను పరిరక్షించడం, కీలకమైన సముద్ర మార్గాలలో స్వేచ్ఛా రాకపోకలను నిర్ధారించడం అత్యంత ప్రాధాన్యతగా ఉండాలని, అలాగే ప్రాజెక్టు పురోగమిస్తున్న కొద్దీ ఈ వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యతలు అభివృద్ధి, పర్యావరణం, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించి భారతదేశ విధాన వైఖరిని నిర్దేశిస్తూనే ఉంటాయని వారు నొక్కి చెబుతున్నారు.
నిక్షేపాల ఆవిష్కరణతో స్వావలంబన వ్యూహాం బలోపేతం
అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ సంఘర్షణలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, దిగుమతులపై అధికంగా ఆధారపడటంతో, ప్రపంచ గందరగోళం మధ్య భారతదేశ ఇంధన భద్రత కొత్త ప్రమాదాలను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో, ఆయిల్ (OIL), ఓఎన్జీసీ (ONGC) సంస్థలు అన్వేషిస్తున్న అండమాన్-నికోబార్ బేసిన్లోని ప్రధాన నిల్వల తొలి సంకేతాలు, దేశీయ ఇంధన రంగానికి దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తున్నాయి. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న సంఘర్షణ నేపథ్యంలో ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ మార్కెట్లు అస్థిరంగా ఉండటంతో భారతదేశ ఇంధన భద్రతపై మళ్లీ ఒత్తిడి పెరుగుతోంది. దేశం తన ముడి చమురులో దాదాపు 85 శాతం, సహజ వాయువులో సుమారు 70 శాతం దిగుమతి చేసుకుంటున్నందున, ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులలో ఏ చిన్న అంతరాయం కలిగినా అది ప్రత్యక్ష ఆర్థిక పరిణామాలకు దారితీస్తుంది. దశాబ్దాలుగా, అండమాన్-నికోబార్ బేసిన్ చాలావరకు అన్వేషించబడని ప్రాంతంగా మిగిలి పోయింది.
అయితే, ప్రభుత్వ ఓపెన్ ఏకరేజ్ లైసెన్సింగ్ పాలసీ (OALP) కింద, గతంలో నిషేధిత ప్రాంతంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతంలోని దాదాపు 10 లక్షల చదరపు కిలోమీటర్ల భూభాగాన్ని ఇప్పుడు అన్వేషణ కోసం తెరిచారు. దాని “ఫ్రాంటియర” హోదా పరిమిత అన్వేషణ చరిత్ర ఉన్నప్పటికీ, భూవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు ఇంధన నిపుణులు దీనిని భారతదేశంలోని అత్యంత ఆశాజనకమైన ఆఫ్షోర్ బేసిన్లలో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు. ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, ఈ బేసిన్లో సుమారు 371 మిలియన్ టన్నుల ఆయిల్ ఈక్వివలెంట్ (mmtoe) నిల్వలు ఉండవచ్చని, ఇది ఏ ప్రమాణంలో చూసినా గణనీయమైన పరిమాణ మని తెలుస్తోంది.
ఆయిల్, ఓఎన్జీసీ ద్వారా భారీ డ్రిల్లింగ్
2026 ప్రారంభంలో, భారతదేశంలోని ప్రముఖ ఇంధన సంస్థలైన ఆయిల్ ఇండియా లిమిటెడ్ (OIL), ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ (ONGC), ఈ బేసిన్లో భారీ అన్వేషణాత్మక డ్రిల్లింగ్ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించాయి. అయితే, ఈ ప్రాంతం ఇప్పటికీ “ఫ్రాంటియర”, “ప్రీకమర్షి యల”గా వర్గీకృతమై ఉంది. అంటే, హైడ్రోకార్బన్ల సూచనలు ఉన్నప్పటికీ, పూర్తిస్థాయి అన్వేషణ, వాణిజ్య ఉత్పత్తి ఇంకా సుదూర లక్ష్యాలుగా మిగిలి ఉన్నాయి. ఆయిల్ సంస్థ విజయపురం-1, విజయపురం-2, విజయపురం-3 అనే మూడు బావులను తవ్వింది. వీటిలో, విజయపురం-2 బావిలో 2,212 నుండి 2,250 మీటర్ల లోతులో 87 శాతం మీథేన్ను గుర్తించడంతో గ్యాస్ ఉనికి నిర్థారితమైంది. అయితే, విజయపురం-1లో ఎలాంటి హైడ్రోకార్బన్లు లభించలేదు. ఓఎన్జీసీ సముద్రగర్భం నుండి 6,000 మీటర్ల లోతు వరకు తవ్వాలనే లక్ష్యంతో అతిలోతైన జలాల్లోని ANDP-1 బావిపై పనిచేస్తోంది. ఇప్పటివరకు, డ్రిల్లింగ్ కార్యకలాపాలు 4,000 మీటర్ల లోతుకు చేరుకు న్నాయి. ANDW-7, ANDW-9 వంటి అదనపు బావులలో కూడా గ్యాస్ ఉనికి ఉన్నట్లు సూచనలు వెలువడ్డాయి, అయితే వాటిలో ఏదీ ఇంకా వాణిజ్య పరమైన లాభదాయకతను సాధించలేదు. పరిశ్రమ విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ప్రస్తుత కార్యకలాపాల దశ తక్షణ ఉత్పత్తిపై కాకుండా, అన్వేషణాత్మక, పరీక్షా డ్రిల్లింగ్ ద్వారా బేసిన్ భౌగోళిక లక్షణాలను అర్థం చేసుకోవడంపై ప్రధానంగా దృష్టి సారించింది. అండమాన్ బేసిన్లో అన్వేషణ, వాణిజ్య ఉత్పత్తి గణనీయమైన సాంకేతిక, లాజిస్టికల్ సవాళ్లను కలిగిఉన్నాయి. అత్యంతలోతైన జలాల వాతావరణం, అధిక లోతులు, సముద్రగర్భ పీడనాలు డ్రిల్లింగ్ టెక్నాలజీని దాని పరిమితులకు నెడుతు న్నాయి. ఫలితంగా, ప్రారంభంలో కనుగొన్న వాటిని కూడా వాణిజ్యపరంగా లాభదాయకమైనవిగా పరిగణించే ముందు విస్తృతమైన ధృవీకరణ అవసరమైంది.
గ్రాంట్ థోర్న్టన్ ఇండియా నిపుణుడైన సౌరవ్ మిత్రా ప్రకారం, ప్రారంభ డ్రిల్లింగ్ దశలలో హైడ్రోకార్బన్లను గుర్తించడం ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలుస్తుంది. కానీ వాణిజ్య ఉత్పత్తికి అది సరిపోదు. అన్వేషణ ప్రయత్నాలు విజయవంత మైతే, రాబోయే దశాబ్దంలో భారతదేశ ఇంధన అవసరాలకు ఈ బేసిన్ గణనీయంగా దోహదపడి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే, అటువంటి అభివృద్ధికి ఇంకా చాలా సమయం పడుతుంది. ఇంతటి సంక్లిష్టమైన వాతావరణంలో, అన్వేషణ నుండి ఉత్పత్తి వరకు పూర్తి ప్రక్రియకు సాధారణంగా ఆరు నుండి పది సంవత్సరాలు పడుతుంది. డ్రిల్లింగ్తో పాటు, సహాయక మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కూడా అంతే కీలకం. ఇందులో నీటి అడుగున పైప్లైన్ నెట్వర్క్లు, గ్యాస్ను శుద్ధి చేయడానికి ద్రవీకరణ సౌకర్యాలు, భారతదేశ ప్రధాన భూభాగానికి ఇంధనాన్ని అందించడానికి సురక్షిత మైన రవాణా వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించడానికే సుమారు ఐదు సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. సమీప భవిష్యత్తులో ఒక పెద్ద ఆవిష్కరణ జరిగినా కూడా, 2030ల ప్రారంభం నుండి మధ్యకాలం వరకు వాణిజ్య ఉత్పత్తి జరిగే అవకాశం లేదని మిత్రా నొక్కిచెప్పారు. ప్రస్తుత ఇంధన సవాళ్లకు తక్షణ పరిష్కారంగా కాకుండా, అండమాన్ బేసిన్ను ఒక వ్యూహాత్మక దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిగా చూడాలని ఆయన సూచిస్తున్నారు.
అండమాన్ బేసిన్ ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ ఇంధన ఉత్పత్తిని బలోపేతం చేయడానికి ప్రభుత్వం ఏకకాలంలో విస్తృతమైన, త్రిముఖ వ్యూహాన్ని అనుసరిస్తోంది. ఇందులో భాగంగా, మెరుగైన చమురు వెలికితీత (EOR) వంటి అధునాతన పద్ధతుల ద్వారా ముంబై ఆఫ్షోర్, అసోం వంటి అభివృద్ధి చెందిన క్షేత్రాల నుండి ఉత్పత్తిని పెంచడం జరుగుతుంది. అదనంగా, కృష్ణా-గోదావరి, బార్మర్ వంటి ఇప్పటికే ఉన్న బేసిన్ల నుండి ఉత్పత్తిని గరిష్ఠ స్థాయికి చేర్చడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అదే సమయంలో, అండమాన్, మహానది, కావేరి సహా కొత్త, తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన బేసిన్లలో అన్వేషణను వేగవంతం చేస్తున్నారు. ఈ వైవిధ్యభరితమైన విధానం ప్రపంచ మార్కెట్ అంతరాయాలకు వ్యతిరేకంగా అధిక స్థితిస్థాపకతను నిర్థారిస్తూనే, ఇంధన దిగుమతులపై భారతదేశం దీర్ఘకాలికంగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
(ఆర్గనైజర్ నుంచి)
About Author
