Archive For The “కదంబం” Category

పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు

By |

పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు

20వ శతాబ్ది తెలుగు సాహిత్య ప్రముఖులలో అగ్రగణ్యులలో పదిమందిని తలచుకుంటే అందులో శ్రీమాన్‌ పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులను ఎవరైనా పోల్చుకుంటారు. కోస్తా ఆంధ్రంలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి సమస్కంధుడు రాయలసీమలో నారాయణాచార్యుల వారు. పుట్టపర్తి వారికి అనేక విశిష్టతలున్నాయి. పుట్టపర్తివారికి వచ్చినన్ని భారతీయ భాషలు ఆయనకు సమకాలీనులైన భారతీయ సాహిత్య మూర్తులలోనే మరెవరికి రావనటం అతిశయోక్తి కాదు. పాల్కురికి సోమనాథుడి తర్వాత మళ్ళీ అంతటివాడు నారాయణాచార్యుల వారు. విజయ నగర సామాజ్య చరిత్ర, సంస్కృతి, నృత్యగానాది లలితకళలు శ్రీమాన్‌…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

సమగ్ర రచనా పురస్కారం

By |

సమగ్ర రచనా పురస్కారం

మనకు ఎవరి వల్ల అపకారం జరుగుతుందో, ఎవరి వల్ల ఉపకారం కలుగుతుందో తెలుసుకోలేం, ముందుగా గ్రహించలేం. అసలవి ఎందుకు జరుగుతాయో ? ఎట్లా జరుగుతాయో ? కూడా తెలియదు. కాని మన ప్రమేయం ఏ మాత్రం లేకపోయినా జరుగుతాయి. ఆ అపకారం పొందాల్సినంత అపరాధం మనం చేసి ఉండక పోవచ్చు. ఉపకారం జరగాల్సినంత అర్హత, యోగ్యత కూడా మనకు లేకపోవచ్చు. దీనిని పట్టుకొని కూర్చుంటే తత్త్వ విచారంలోకి దారితీసి ఇదంతా అగమ్యగోచరమవుతుంది. కలకత్తాలో ‘భారతీయ భాషా పరిషత్తు’…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

గిడుగు వెంకటరామమూర్తి

By |

గిడుగు వెంకటరామమూర్తి

శ్రీకాకుళంలో 1988 మే నెలలో గిడుగు వెంకటరామమూర్తి పంతులు, ఆయన కుమారుడు వెంకట సీతాపతి గారి స్మృతి సంవర్థన సభలు జరిగాయి. అప్పుడు హైదరాబాద్‌ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు ఆచార్య తూమాటి దొణప్పగారు శ్రీకాకుళంలో ఒక గొప్ప విద్యా సంస్థ ఆవరణలో ఈ తండ్రీ, కొడుకుల ఉరఃశిల్పాకృతికమూర్తి ప్రతిష్ఠలు జరపాలని ఈ ఉత్సవ సంఘ కార్యనిర్వాహక వర్గం తీర్మానించి ఉండవచ్చు. ఆచార్య తూమాటి దొనప్ప నాకు ఫోన్‌ చేసి గిడుగు రామమూర్తిపై ఒక పుస్తకం…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

మధురాంతకం రాజారాం

By |

మధురాంతకం రాజారాం

ఈ తరం రచయితలకు, పాఠకులకూ మధురాంతకం రాజారాం కథలతో ఎక్కువ పరిచయం ఉండకపోవచ్చు. వాళ్లు ఆసక్తితో, సమాజ విశ్లేషణపరంగా ఆ కథలు చదువుతున్నారా ? అనేది కూడా సందేహమే. ఆయన కథలలో మానవ సంబంధాల మన్ననలు, సమాజం పట్ల ప్రేమ, గడచిన తరాల పట్ల గాఢానుబంధం, మనుషులలో విశేషించి కనిపించే మంచితనం, సంప్రదాయ నేపథ్యం పట్ల మన్నన, ఆధునికత పట్ల ఆకర్షణ, తరతరాల వారసత్వ సాహిత్యం, సంస్కృతి పట్ల అభిమానం, మనుషులను, జీవితాలను పరిశీలించే విశేష ప్రజ్ఞ,…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి

By |

వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి

1988వ సంవత్సరంలో వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారి శత జయంతి ఉత్సవాలు ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రధాన నగరాలలో జరిగాయి. ప్రభాకరశాస్త్రి గారి స్వీయ చరిత్ర ‘ప్రజ్ఞా ప్రభాకరం’ తెలుగులో వచ్చిన స్వీయ చరిత్రలన్నిటిలో విశిష్టమైనది. చదవటం ప్రారంభిస్తే దానిని వదిలిపెట్టలేము. ఆయనకు అన్ని విధాలా తగిన తనయుడు ఆనందమూర్తిగారు. వేటూరి శత జయంతి ఇంకా నాలుగైదు సంవత్సరాలకు సందర్భపడుతున్నదనగా మొదలు పెట్టి పూజ్య పాదుల రచనలు సంపుటీకరించటానికి సంకల్పించి కృతకృత్యులైన వారు ఆనందమూర్తిగారు. శాస్త్రిగారు సాహిత్య సుగతు(తథాగతుడు)డైతే ఆనందమూర్తిగారు ఆయన…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

శ్రీ జయ జయ జయేంద్ర సరస్వతీ స్వామి

By |

శ్రీ జయ జయ జయేంద్ర సరస్వతీ స్వామి

భారతదేశ సంస్కృతిలో ఒక చిరంతన సంప్రదాయముంది. కాలం ఎంత ముందుకు గమించినా వేద, వేదాంత తత్త్వచింతన మనదేశంలో స్థిరంగా ప్రభావం ప్రసరింపచేస్తూనే ఉంది. వేల సంవత్సరాలుగా మనకు తెలిసిన చరిత్రలో భారతీయ సమాజంలో అది గణతంత్ర వ్యవస్థ అయినా, రాచరికపు వ్యవస్థ అయినా పాలన నిరుపద్రవంగా అంటే సాంఘిక, ధార్మిక, నైతిక, ఆదర్శమహితంగా ప్రవర్తిల్లినప్పుడల్లా అక్కడ ఒక ఆచార్యుడు, బోధకుడు, తత్త్వవేత్త పాలక వర్గాన్ని కాపాడుతూ రావటం కనపడుతుంది. రామాయణ కాలం నుంచి, మహా భారత ఇతిహాస…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

కాశ్మీర్‌లో దుర్రానీ రాజుల క్రూరమైన పాలన

By |

కాశ్మీర్‌లో దుర్రానీ రాజుల  క్రూరమైన పాలన

దుర్రానీ పాలకులు కాశ్మీరును ఆక్రమించుకున్న దాకా కాశ్మీరులో సూఫీ సంప్రదాయానికి చెందిన పండితులు, తత్త్వ విచారణ కుశలురు ఉండేవారు. వీళ్లు ‘షహనామ’ అనే ప్రశస్తమైన కాశ్మీరు కాగితంపై ప్రతులు రాస్తూ దాన్ని జీవనాధరం చేసుకునేవారు. ఈ కాగితం ఆ రోజుల్లోనే దస్తా 2 రూపాయల ఖరీదు చేసేది. వెయ్యి ద్విపదాలు షహనామా, హాఫీజుల నుంచి వీరు ఎత్తి రాసేవారు. ఇందుకు గాను రోజుకు మూడణాలు సంపాదించుకోగలిగేవారు. ఆఫ్గన్‌ల పాలనలో ఈ వృత్తి బాగా రాణించింది. 1783లో అత్యంత…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

ముస్లిం పాలనలో కాశ్మీర్‌

By |

ముస్లిం పాలనలో కాశ్మీర్‌

ఏ దేశమైనా దాని చారిత్రక నేపథ్యం ఏమిటో తెలుసుకుంటేగాని దాని యదార్థ స్థితిగతులు తెలియవు. ఈ విషయమై మనకు విదేశీ పర్యాటకుల రాతల వల్ల, కాశ్మీరు గురించి చెప్పిన స్థానిక విశ్లేషకుల వల్ల పూర్తి సమాచారం దొరకుతుంది. హిందూ రాచరికం ఇక్కడ క్రీ.శ.1340లో ఒక ముస్లిం రాజు ఆక్రమించటం వల్ల అంతమైంది. ఆ తర్వాత రెండున్నర శతాబ్దాలకు అక్బరు దీనిని తన సామ్రాజ్యంలో కలుపుకున్నాడు. ఈ సంఘటన జరిగినప్పటి నుంచి కాశ్మీర్‌ చరిత్ర విపులంగా తెలుస్తున్నది. 1752లో…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

యర్రమిల్లి నరసింహారావు

By |

యర్రమిల్లి నరసింహారావు

తెలుగునాట స్వాతంత్య్రోద్యమ చరిత్రలో యర్ర మిల్లి వారి కుటుంబానికి స్మరణీయమైన స్థానమున్నది. శ్రీ నరసింహారావుగారి పినతండ్రి రామనాథం గారు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా స్వాతంత్య్రోద్యమ నిర్మాతలలో ప్రముఖులు. మహాత్మాగాంధీ తణుకు వచ్చినప్పుడు శ్రీరామనాథం గారింటనే బస చేశారు. నాలుగు దశాబ్దాల కాలం తెలుగునాట రాజకీయ సన్నివేశ పరిణామాలలో ఫార్వర్డ్‌ బ్లాక్‌, పోషలిస్ట్‌, కాంగ్రెస్‌ పార్టీ ఆశయ సిద్ధాంతాల కోసం బాధ్యాతాయుతమైన కర్తవ్య నిర్వహణం చేసిన వారు శ్రీ యర్రమిల్లి నరసింహారావు. నేతాజీ సుభాష్‌చంద్రబోస్‌, జయప్రకాశ్‌ నారాయణ్‌, అశోక్‌…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

విశిష్ట సాహితీవేత్త చక్రవర్తి రంగస్వామి

By |

విశిష్ట సాహితీవేత్త చక్రవర్తి రంగస్వామి

శ్రీ చక్రవర్తి రంగస్వామి స్వాతంత్య్రానంతరం తెలుగు సాహిత్యంలో విశిష్ట కథకుడు. గొప్ప ఆర్ధ్ర భావనాశీలియైన కవి. ‘విరిగి పెరిగితి, పెరిగి విరిగితి, కష్టసుఖముల పారమెరిగితి’ అనే మహాకవి వాక్కుకు అక్షర రూపమిచ్చాయి ఆయన కథలు, కవితలు. స్వాతంత్య్రానంతరం బాల సాహిత్య నిర్మాతగా ఆయనకు గణనీయమైన స్థానముంది. బాల సాహిత్య నిర్మాతలను ఒక పదిమందిని పేర్కొనవలసి వస్తే చక్రవర్తి రంగస్వామి పేరు తప్ప ప్రసక్తం చేయాల్సి ఉంటుంది. సంప్రదాయానికి, ఆధునికతకు సమన్వయ స్థానం ఆయన హృదయం. ఆయన సుమారు…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »