Archive For The “కదంబం” Category

స్వీయచరిత్రల గొప్పతనం

By |

స్వీయచరిత్రల గొప్పతనం

గడచిన రెండు శతాబ్దాలలో తెలుగులో దాదాపు మూడు వందల దాకా స్వీయచరిత్రలు వచ్చినట్లు నిర్ధారణ చేయవచ్చు. ఇందులో నేను వందకు పైగానే శ్రద్ధతో చదివి సారాంశం తెలుసుకున్నాను. ఒక పట్టిక కూడా తయారు చేశాను. ఇందువల్ల తెలుగు సాహిత్యంలో నన్ను ఎక్కువగా ఆకర్షించిన సాహిత్య ప్రక్రియ స్వీయచరిత్ర అనే చెప్పాలి. సుమారు 20 స్వీయచరిత్రలకు పరిచయాలనండి, ఉపోద్ఘాతాల నండి, లేదా తొలిపలుకులనండి నేను రాయవలసి రావటం, రాయటం సమకాలిక రచయితలలో అది నాకొక గొప్ప మన్నన కదా!…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

సరస్వతీ మహల్‌

By |

సరస్వతీ మహల్‌

తంజావూరు మహారాజా శరభోజి సరస్వతీ మహల్‌ లైబ్రరీ అంటే తెలుగువారికి అదొక పుణ్యనిలయం. సాహిత్య వారణాసి. ‘సాహితీ తరంగ సంగీత రసధుని, దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స’ అని నండూరి రామకృష్ణ మాచార్యులన్నారే అది నిరూపించుకొన్న నెలవు. ‘రమానటీ నర్తన రంగశాల’ అని సాహిత్య, సంగీత, నృత్య, రవళుల పులకిత నాయక రాజ్యమది. నారాయణ తీర్థులు, సదాశివ బ్రహ్మేంద్రయతి, శ్రీధర వేంకటేశ అయ్యావాళ్‌, మేలట్టూరి యక్షగానాలు అక్కడివే. రఘునాథ నాయకుడు, విజయరాఘవ నాయకుడు తెలుగును నవరస భరితం…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

దాశరథీ ! కవితా పయోనిధీ !

By |

దాశరథీ ! కవితా పయోనిధీ !

దాశరథి కృష్ణమాచార్యుల వంటి మహాకవిని, రససిద్ధుణ్ణి, వామనుడి వంటి తెలుగునాటి త్రైలోక్య కవితాయశోమూర్తిని, తీరాంధ్రంలోకాని, రాయలసీమలో కాని మరొకరి పేరు చెప్పమంటే నేను దాశరథిని అతిలోకంగా పొగుడుతున్నట్లు అనుకోవచ్చు. కాని ఆయన పద్యం, ఆయన గద్యం, ఆయన కవితా నైవేద్యం అత్యంత హృద్యం అని ఎవరైనా ఒప్పుకుంటారు. దాశరథి భావుకత లలిత మనోజ్ఞ మృదుల లలిత చందన సుమపేశల శైలీ విలసితంగానూ ఉంటుంది. హాలచక్రవర్తి గూర్చి ఆయన రాసిన పద్యాలు రసరమ్యాలు. హాలచక్రవర్తి భార్య పేరు కుసుమలతాదేవి….

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

భారతీయ ప్రతిభా దార్శనికములైన సుప్రసిద్ధ చారిత్రక ప్రదేశాలు, కట్టడాలు

By |

భారతీయ ప్రతిభా దార్శనికములైన సుప్రసిద్ధ చారిత్రక ప్రదేశాలు, కట్టడాలు

గత సంవత్సరం జూలై 24వ తేదీ సోమవారం ఢిల్లీలో నేషనల్‌ బుక్‌ ట్రస్ట్‌ వారి (జాతీయ పుస్తక ఉత్తేజక ప్రచురణ సంస్థ) పాలకమండలి సమావేశంలో పాల్గొనటానికి నేను స్సైస్‌జెట్‌ విమానంలో ప్రయాణించాను. ప్రతి విమాన సంస్థ వారూ తమ ప్రయాణికులకు కాలక్షేపం కావటానికి ఆసక్తికరంగా చదివించే ప్రపంచ వార్తా విశేషాలతోనూ, పర్యాటక కుతూహలం కలిగించే అపురూప చారిత్రక, శిల్ప, వ్యాపార ప్రకటనలతోనూ కూడిన అందమైన, ఖరీదైన, పాల మీగడ వంటి దళసరి కాగితాలటెపౖ ముద్రించిన సావనీర్‌లు (విశిష్ట…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

శివానంద మూర్తిమత్వం

By |

శివానంద మూర్తిమత్వం

నిన్న మొన్న అనిపిస్తున్న, కైలాసవాసులైన పరమశివాంతఃకరణులు కందుకూరి శివానంద మూర్తి మహనీయుల గూర్చి తెలుగునాట అన్ని ప్రాంతాలలోనూ తెలియనిదెవరికి ? వారిది వంశోన్నతి గల చరిత్ర. భక్తి జ్ఞాన లోక క్షేమంకర ఏకీకరణ నివిష్ట సందేశ జీవితం వారిది. భారతీయాత్మ స్వరూపులు వారు. మన పురాణేతి హాసాలు, ఋషుల చరిత్రలు, గుళ్ళు, గోపురాలు, దార్శనిక సంప్రదాయాలు, నేటి దురదృష్టకర సామాజిక, రాజకీయ పరిభ్రష్టతలు వారికి అవగతమైనంతగా వీటిని గూర్చి ప్రబోధ పరత్వం నేటి సమాజానికి ఎందుకు? ఎంత…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు

By |

పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు

20వ శతాబ్ది తెలుగు సాహిత్య ప్రముఖులలో అగ్రగణ్యులలో పదిమందిని తలచుకుంటే అందులో శ్రీమాన్‌ పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులను ఎవరైనా పోల్చుకుంటారు. కోస్తా ఆంధ్రంలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి సమస్కంధుడు రాయలసీమలో నారాయణాచార్యుల వారు. పుట్టపర్తి వారికి అనేక విశిష్టతలున్నాయి. పుట్టపర్తివారికి వచ్చినన్ని భారతీయ భాషలు ఆయనకు సమకాలీనులైన భారతీయ సాహిత్య మూర్తులలోనే మరెవరికి రావనటం అతిశయోక్తి కాదు. పాల్కురికి సోమనాథుడి తర్వాత మళ్ళీ అంతటివాడు నారాయణాచార్యుల వారు. విజయ నగర సామాజ్య చరిత్ర, సంస్కృతి, నృత్యగానాది లలితకళలు శ్రీమాన్‌…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

సమగ్ర రచనా పురస్కారం

By |

సమగ్ర రచనా పురస్కారం

మనకు ఎవరి వల్ల అపకారం జరుగుతుందో, ఎవరి వల్ల ఉపకారం కలుగుతుందో తెలుసుకోలేం, ముందుగా గ్రహించలేం. అసలవి ఎందుకు జరుగుతాయో ? ఎట్లా జరుగుతాయో ? కూడా తెలియదు. కాని మన ప్రమేయం ఏ మాత్రం లేకపోయినా జరుగుతాయి. ఆ అపకారం పొందాల్సినంత అపరాధం మనం చేసి ఉండక పోవచ్చు. ఉపకారం జరగాల్సినంత అర్హత, యోగ్యత కూడా మనకు లేకపోవచ్చు. దీనిని పట్టుకొని కూర్చుంటే తత్త్వ విచారంలోకి దారితీసి ఇదంతా అగమ్యగోచరమవుతుంది. కలకత్తాలో ‘భారతీయ భాషా పరిషత్తు’…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

గిడుగు వెంకటరామమూర్తి

By |

గిడుగు వెంకటరామమూర్తి

శ్రీకాకుళంలో 1988 మే నెలలో గిడుగు వెంకటరామమూర్తి పంతులు, ఆయన కుమారుడు వెంకట సీతాపతి గారి స్మృతి సంవర్థన సభలు జరిగాయి. అప్పుడు హైదరాబాద్‌ పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉపాధ్యక్షులు ఆచార్య తూమాటి దొణప్పగారు శ్రీకాకుళంలో ఒక గొప్ప విద్యా సంస్థ ఆవరణలో ఈ తండ్రీ, కొడుకుల ఉరఃశిల్పాకృతికమూర్తి ప్రతిష్ఠలు జరపాలని ఈ ఉత్సవ సంఘ కార్యనిర్వాహక వర్గం తీర్మానించి ఉండవచ్చు. ఆచార్య తూమాటి దొనప్ప నాకు ఫోన్‌ చేసి గిడుగు రామమూర్తిపై ఒక పుస్తకం…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

మధురాంతకం రాజారాం

By |

మధురాంతకం రాజారాం

ఈ తరం రచయితలకు, పాఠకులకూ మధురాంతకం రాజారాం కథలతో ఎక్కువ పరిచయం ఉండకపోవచ్చు. వాళ్లు ఆసక్తితో, సమాజ విశ్లేషణపరంగా ఆ కథలు చదువుతున్నారా ? అనేది కూడా సందేహమే. ఆయన కథలలో మానవ సంబంధాల మన్ననలు, సమాజం పట్ల ప్రేమ, గడచిన తరాల పట్ల గాఢానుబంధం, మనుషులలో విశేషించి కనిపించే మంచితనం, సంప్రదాయ నేపథ్యం పట్ల మన్నన, ఆధునికత పట్ల ఆకర్షణ, తరతరాల వారసత్వ సాహిత్యం, సంస్కృతి పట్ల అభిమానం, మనుషులను, జీవితాలను పరిశీలించే విశేష ప్రజ్ఞ,…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి

By |

వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి

1988వ సంవత్సరంలో వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి గారి శత జయంతి ఉత్సవాలు ఆంధ్రదేశమంతటా ప్రధాన నగరాలలో జరిగాయి. ప్రభాకరశాస్త్రి గారి స్వీయ చరిత్ర ‘ప్రజ్ఞా ప్రభాకరం’ తెలుగులో వచ్చిన స్వీయ చరిత్రలన్నిటిలో విశిష్టమైనది. చదవటం ప్రారంభిస్తే దానిని వదిలిపెట్టలేము. ఆయనకు అన్ని విధాలా తగిన తనయుడు ఆనందమూర్తిగారు. వేటూరి శత జయంతి ఇంకా నాలుగైదు సంవత్సరాలకు సందర్భపడుతున్నదనగా మొదలు పెట్టి పూజ్య పాదుల రచనలు సంపుటీకరించటానికి సంకల్పించి కృతకృత్యులైన వారు ఆనందమూర్తిగారు. శాస్త్రిగారు సాహిత్య సుగతు(తథాగతుడు)డైతే ఆనందమూర్తిగారు ఆయన…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »