Archive For The “సాహిత్యం” Category

ఐక్యతా మంత్రమే ఆయన ఊపిరి

By |

ఐక్యతా మంత్రమే ఆయన ఊపిరి

ఇరవయ్యో శతాబ్దాన్ని మలచిన మహా పురుషులలో డాక్టర్‌ కేశవరావ్‌ బలీరాం హెడ్గెవార్‌ ఒకరు. ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌ స్థాపన యోచన, ఆ సంస్థకు ఉండవలసిన తాత్వికతను నిర్ధారించడం, భవిష్యత్తును దర్శించడం ఇవన్నీ డాక్టర్‌ హెడ్గెవార్‌ మహోన్నతను చాటి చెబుతాయి. విజాతీయత ఈ దేశాన్ని, జీవన విధానాన్ని ఎంతగా ధ్వంసించినా మళ్లీ ఆ వైపే అడుగులు వేస్తున్న జాతి గతిని మార్చిన వారాయన. అదే జీవిత సందేశం. ఆయన జీవిత విశేషాలు, సందేశం గురించి చెప్పే పుస్తకం ‘పరమ పూజనీయ డా….

Read more »

సాగరం మీద సంతకం

By |

సాగరం మీద సంతకం

సముద్ర మార్గాలను ఉపయోగించుకుని సుదూర దేశాలతో సంబంధాలు నెలకొల్పుకొనే సంప్రదాయం భారతదేశంలో నాలుగువేల ఏళ్ల క్రితమే ఉంది. వాణిజ్య, దౌత్య సంబంధాలు రెండింటికీ కూడా సముద్రయానం ఉపకరించింది. కానీ చరిత్ర నుంచి పాఠాలు నేర్చుకునే ధోరణి భారతీయులకు తొలి నుంచీ లేదు. ‘సముద్ర మహారాజ్ఞి’కి (బ్రిటన్‌) ప్రత్యక్షంగా పరోక్షంగా రెండు శతాబ్దాలు ఊడిగం చేసినా కూడా సముద్ర సంబంధ వ్యవహారాలు మన బుద్ధికి చేరలేదు. ఇదొక చారిత్రక వైచిత్రి. స్వతంత్ర భారతంలో ఎక్కువ కాలం అధికారం వెలగబెట్టిన…

Read more »

అమరత్వానికి అక్షర నివాళి

By |

అమరత్వానికి అక్షర నివాళి

ఈ దేశంలో బుద్ధిజీవులది వింతధోరణి. ఎప్పుడూ నకారాత్మక దృక్పథమే. ఒకే వంశస్థులైన బాబర్‌, అక్బర్‌, ఔరంగజేబు, షాజహాన్‌, జహంగీర్‌లకు అధ్యాయాలకు అధ్యాయాలు కేటాయించి చరిత్ర రాస్తారు. అదే విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని గురించో, కాకతీయుల పరాక్రమం గురించో అంటే మాత్రం కొన్ని పుటలకు పరిమితం చేస్తారు. రాణా, ఛత్రపతి, ప్రతాపరుద్రుడు, శ్రీకృష్ణదేవరాయల చరిత్రలను స్థానిక చరిత్రలుగా భ్రమింపచేస్తారు. అది మన చరిత్రకారులకు ముందునుండి ఉన్న పైత్యం. అలాగే ఈ దేశంలో వీరులను విలన్లుగా చూపిస్తారు లేదా అసలే చూపించరు….

Read more »

విజ్ఞాన వీధులలో మన తొలి అడుగులు

By |

విజ్ఞాన వీధులలో మన తొలి అడుగులు

ఇంత సుదీర్ఘమైన చరిత్ర, దానితో ఆవిర్భ వించిన జీవన విధానం, ఇవి అందించిన అనుభవంతో ఈ పురాతన దేశంలో విశేష జ్ఞానం పెంపొందిన మాట నిజం. కాబట్టి చింతన, కల్పన ఇక్కడ సహజ సిద్ధంగా వృద్ధి చెందాయి. ఖగోళ రహస్యాలను ఛేదించే యత్నం ఆరంభంలో ఇక్కడ జరిగింది. అంటే గణితం కూడా ప్రవర్థిల్లింది. వైద్యశాస్త్రం అద్భుతంగా పురోగమించింది. శుశ్రుతుడు వంటి ఘనులు మన చరిత్రలో కనిపిస్తారు. అలాగే పశువైద్యం కూడా. కాబట్టి రసాయనిక శాస్త్రం కూడా అంతో…

Read more »

శివాజీ ‘సురాజ్య’ మాధవీయం…!

By |

శివాజీ ‘సురాజ్య’ మాధవీయం…!

భారతదేశ చరిత్రలో మేలిరత్నం శివాజీ. ఈ రోజుకూ ఆయన వీరోచిత పోరాట స్ఫూర్తి ఈ దేశాన్ని రగిలిస్తూనే ఉంది. గత కాలంలోని భారతీయుల యుద్ధ వైఫల్యాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి కొత్త తరహా గెరిల్లా యుద్ధాన్ని, పోరాట వ్యూహాల్ని సిద్ధం చేసిన యోధుడు ఛత్రపతి శివాజీ. హిందూ సామ్రాజ్య దినోత్సవం జరిపి హిందూ హృదయ సామ్రాట్‌గా మన్ననలందుకొంటున్న మహాయోధుడు ఛత్రపతి. అలాంటి మహనీయుని జీవితంపై ఎందరో పరిశోధనలు చేసారు. కొందరు ఆయన చరిత్రను కళంకపరిచి పిడికెడు అక్షరాల్లో బంధించాలని…

Read more »

సప్తస్వరాల సర్వస్వం

By |

సప్తస్వరాల సర్వస్వం

కర్ణాటక సంగీత కోశం (ఎన్‌సైక్లోపీడియా అప్‌ కర్ణాటక మ్యూజిక్‌) అనే గ్రంథాన్ని ఆసాంతం చదవడానికి ఒకవారం రోజులు, ఆకళింపు చేసుకొనడానికి మరోవారం పట్టింది. పుస్తకంలోని విషయానికి తగ్గట్టుగా (కాకతీయ శిల్పం) ముచ్చటగా ఉంది పుస్తకం పైన అట్ట. దక్షిణాది సంగీతానికి సంబంధించిన ఒక విలక్షణ గ్రంథం ఇది. లక్ష్య సంగీతానికి (ప్రాక్టికల్‌) సంబంధించినవి – గీతాలు, వర్ణాలు, కీర్తనలు, కృతులు మొదలైన రచనలతో కూడినవి – స్వర సహితంగా ఉన్న పుస్తకాలు విరివిగా ఉన్నాయి. ఇక లక్షణ…

Read more »

‘నేను’ ఎవరు?

By |

‘నేను’ ఎవరు?

(మనిషి సృష్టి ఏమిటి అని విచారించడం తన భుజంమీద తానే ఎక్కడానికి ప్రయత్నించడం) నిర్మలమైన ఆకాశపు నీలిబాటల్లో పూలు పూచినట్లు నలుదెసలా విరిసిన తారకలు మనస్సుకు అవ్యక్తానందాన్ని కలిగిస్తాయి. ఒక నవ చంద్రికా మోహన నిశా సమయంలో ఆకాశం క్రింద హాయిగా పరుండి మృదుమధురోహల్లో మగ్నమై ఈ చంద్రుడు, ఈ తారలు, ఈ వెండి జలతారు ముసుగులో వెలిసిన ఈ నిశాసుందరి, మన అందరి ఆనందం కోసమే సృష్టించబడిందని పరవశులమవుతుంటాము. వాటికి డుమువులు చేర్చి కవులు చిత్ర…

Read more »

వినోదాన్ని పంచేందుకు…!

By |

వినోదాన్ని పంచేందుకు…!

శాస్త్రసాంకేతిక పరిశోధనలలోని వికృతులు, ఆవిష్కరణలలోని వికారాలు ప్రపంచానికి తెలియనివి కావు. అవే ఇతివృత్తాలుగా కొంత సాహిత్యం వచ్చింది. ‘ఎవరి పిచ్చి వారికానందం’ నాటిక అలాంటి రచన. కొండూరి కాశీవిశ్వేశ్వర రావు ఈ నాటిక రాశారు. మనిషి వందేళ్లు బతకడం ఎలా? అందునా ఎలాంటి ఆరోగ్య సమస్యలు లేకుండా బతకడం ఎలా? అనే అంశం మీద శాస్త్రవేత్త అమర్‌నాథ్‌ పరిశోధన చేస్తూ ఉంటాడు. ఇతడు తయారు చేసిన మందు ఒక హార్మోనిస్టు, క్రికెటర్‌, సైన్యంలో పనిచేస్తున్న జవాను తాగడంతో…

Read more »

ఆలోచనామృతం

By |

ఆలోచనామృతం

ఒక జాతి తనని తాను మరచిపొయేటట్టు చేయడం ఎలాగో తెలిసినవారు ఆంగ్లేయులు. ఆ జాతి ఆత్మ మీద దొంగదాడి అందులో తొలి ఎత్తుగడ అవుతుంది. అంటే జీవన విధానాన్నీ, ప్రజల భాషలనీ బలహీన పరచాలి. ఆంగ్లేయుల పాలన విజయవంతం కావడం వెనుక ఉన్న రహస్యాలలో ఇది కీలకమైనది. ఈ సంగతిని దేశవాసులు గ్రహించలేరా? ఆ గ్రహింపు అంత సులభం కాదనే చరిత్ర చెబుతోంది. భారత స్వాతంత్య్రోద్యమంలోని భావ సంఘర్షణ అంతా నిజానికి దీని గురించే. ఈ అంశాన్నే…

Read more »

సన్యాసికీ, సమాజానికీ ఉన్న బంధం!

By |

సన్యాసికీ, సమాజానికీ ఉన్న బంధం!

ఒక దేశ పాలనా వ్యవహారాలు, సామాజిక కట్టుబాటు ఆ నేల నుంచి వచ్చిన సంప్రదాయం నుంచి, చరిత్ర నుంచి, పరంపర నుంచి ఆవిర్భ వించాలి. ఈ పరిణామం అత్యంత సహజంగా జరగాలి. వీటిని గుర్తు చేసుకోవలసి వచ్చిందంటే, ఎవరో వచ్చి గుర్తు చేయవలసి వచ్చిందంటే ఆ దేశం పరాయి పాలన, పరాయి చింతనలోకి వెళ్లినట్టే. భారతదేశం ఇలాంటి పరిస్థితిని పలుసార్లు ఎదుర్కొన వలసి వచ్చింది. యదా యదాహి ధర్మస్య అన్నట్టు ధర్మానికి గ్లాని ఏర్పడిన ప్రతిసారి ఒక…

Read more »