Archive For The “సాహిత్యం” Category

రామానుజ సహస్రాబ్ది కానుక ‘వరకవి భూమగౌడు’

By |

రామానుజ సహస్రాబ్ది కానుక ‘వరకవి భూమగౌడు’

ఒక సామాన్య గీత కార్మికుడు సాగించిన ఆధ్యాత్మిక యాత్రకు అక్షర రూపమే ‘వరకవి భూమగౌడు’ నవల. రచయిత వేముల ప్రభాకర్‌. శ్రీరామానుజుల సహస్రాబ్ది సంవత్సరంలో తెలుగు పాఠకుల చేతులలోకి వచ్చిన చారిత్రక నవల ఇది. భూమగౌడు దేశాటన చేస్తూ కవితల ద్వారా సమాజంలోని కుళ్లును కడిగివేసే ప్రయత్నం చేసిన మహనీయుడు. ఒక దశాబ్దం పాటు శ్రమించి రాసిన ఈ నవలలో గౌడు సొంత పద్యాలు, పాటలు కూడా చేర్చారు రచయిత. తోచినప్పుడు పలల మీద, కల్లు కుండల…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

అంతరంగాలకు చోటిచ్చిన ‘బెంచ్‌’

By |

అంతరంగాలకు చోటిచ్చిన ‘బెంచ్‌’

‘బినా ఠోస్‌ అనుభవ్‌ గ్రహణ్‌ కియే కవితాతో శాయద్‌ లఖీ జాసక్తీ హై, పర్‌ కహనీ నహీ’ (గట్టి అనుభవం లేకుండా బహుశః కవిత రాయవచ్చేమో కాని కథ రాయలేరు) అంటారు హిందీ కథా పితామహుడు భీష్మసాహనీ. కథ రాయాలంటే సాధన తప్పకుండా చెయ్యాలని కొండూరి విశ్వేశ్వరరావు రాసిన ‘సిమెంట్‌ బెంచ్‌ కథలు’ రుజువు చేశాయి. ఈ కథా గుచ్ఛంలో 14 కథలున్నాయి. అన్నీ చదువదగినవే. పత్రికల్లో, రేడియోల్లో చోటు చేసుకున్నవే. సమకాలీన సమాజంలోని సమస్యలను చర్చించినవే….

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

స్వీయచరిత్రల గొప్పతనం

By |

స్వీయచరిత్రల గొప్పతనం

గడచిన రెండు శతాబ్దాలలో తెలుగులో దాదాపు మూడు వందల దాకా స్వీయచరిత్రలు వచ్చినట్లు నిర్ధారణ చేయవచ్చు. ఇందులో నేను వందకు పైగానే శ్రద్ధతో చదివి సారాంశం తెలుసుకున్నాను. ఒక పట్టిక కూడా తయారు చేశాను. ఇందువల్ల తెలుగు సాహిత్యంలో నన్ను ఎక్కువగా ఆకర్షించిన సాహిత్య ప్రక్రియ స్వీయచరిత్ర అనే చెప్పాలి. సుమారు 20 స్వీయచరిత్రలకు పరిచయాలనండి, ఉపోద్ఘాతాల నండి, లేదా తొలిపలుకులనండి నేను రాయవలసి రావటం, రాయటం సమకాలిక రచయితలలో అది నాకొక గొప్ప మన్నన కదా!…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

సరస్వతీ మహల్‌

By |

సరస్వతీ మహల్‌

తంజావూరు మహారాజా శరభోజి సరస్వతీ మహల్‌ లైబ్రరీ అంటే తెలుగువారికి అదొక పుణ్యనిలయం. సాహిత్య వారణాసి. ‘సాహితీ తరంగ సంగీత రసధుని, దేశ భాషలందు తెలుగు లెస్స’ అని నండూరి రామకృష్ణ మాచార్యులన్నారే అది నిరూపించుకొన్న నెలవు. ‘రమానటీ నర్తన రంగశాల’ అని సాహిత్య, సంగీత, నృత్య, రవళుల పులకిత నాయక రాజ్యమది. నారాయణ తీర్థులు, సదాశివ బ్రహ్మేంద్రయతి, శ్రీధర వేంకటేశ అయ్యావాళ్‌, మేలట్టూరి యక్షగానాలు అక్కడివే. రఘునాథ నాయకుడు, విజయరాఘవ నాయకుడు తెలుగును నవరస భరితం…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

బుద్ధిని ప్రసాదించే ‘బుద్ధిబలం’ కథలు

By |

బుద్ధిని ప్రసాదించే ‘బుద్ధిబలం’ కథలు

పుస్తక పఠనం ఆరోగ్యకరమైనది. కొత్త విషయాలు ఎన్నో తెలుస్తాయి. విజ్ఞానం పెరుగు తుంది. చిన్నతనం నుంచి పిల్లలకు పుస్తకాల మీద అభిరుచి కల్పించడం పెద్దల బాధ్యత. చిరు ప్రాయంలో కథలంటే పిల్లలు చెవి కోసుకుంటారు. చిన్నపిల్లలకు పాఠ్యపుస్తకాలంటే ఇష్టం ఉండదేమో గాని కథల పుస్తకాలను మాత్రం వారు అక్కున చేర్చుకుంటారు. అందువలన నీతి బోధకమైన కథలను వారి చేత చదివించాలి. అప్పట్లో చిన్న పిల్లలకు తాతయ్యలో లేదా నాయనమ్మలో అద్భుతమైన నీతి కథలు చెప్పేవారు. కాని ఇప్పుడు…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

‘ప్రతిరోజూ పండుగే’ అంటున్న గ్రంథం హిందువుల పండుగలు

By |

‘ప్రతిరోజూ పండుగే’ అంటున్న గ్రంథం  హిందువుల పండుగలు

‘హిందువుగా జన్మించుట ఇలలో మహా భాగ్యం’ అన్న పెద్దల మాట అక్షర సత్యం. వేల సంవత్సరాల ఉన్నత సంస్కృతికి వారసులు హిందు వులు. కత్తికి భయపడిపోయి మతం మార్చుకోని ధైర్యవంతుడు హిందువు. భారతీయ సంస్కృతీ సంప్రదాయాల రక్షకులు హిందువులు. ఒకజాతి సంస్కృతి వారు ఆచరించే పండుగలను బట్టి అంచనా వేయవచ్చు. సంస్కృతీ సంప్రదాయా లకు పుట్టినిల్లు అయిన హిందూదేశంలో ప్రతిరోజు ఓ పండుగే. విశ్వానికే గురువైన ఈ పవిత్ర భూమిలో ఆచరించే పండుగలన్ని శాస్త్రీయమైనవే. తిథి, వారం,…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

దాశరథీ ! కవితా పయోనిధీ !

By |

దాశరథీ ! కవితా పయోనిధీ !

దాశరథి కృష్ణమాచార్యుల వంటి మహాకవిని, రససిద్ధుణ్ణి, వామనుడి వంటి తెలుగునాటి త్రైలోక్య కవితాయశోమూర్తిని, తీరాంధ్రంలోకాని, రాయలసీమలో కాని మరొకరి పేరు చెప్పమంటే నేను దాశరథిని అతిలోకంగా పొగుడుతున్నట్లు అనుకోవచ్చు. కాని ఆయన పద్యం, ఆయన గద్యం, ఆయన కవితా నైవేద్యం అత్యంత హృద్యం అని ఎవరైనా ఒప్పుకుంటారు. దాశరథి భావుకత లలిత మనోజ్ఞ మృదుల లలిత చందన సుమపేశల శైలీ విలసితంగానూ ఉంటుంది. హాలచక్రవర్తి గూర్చి ఆయన రాసిన పద్యాలు రసరమ్యాలు. హాలచక్రవర్తి భార్య పేరు కుసుమలతాదేవి….

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

భారతీయ ప్రతిభా దార్శనికములైన సుప్రసిద్ధ చారిత్రక ప్రదేశాలు, కట్టడాలు

By |

భారతీయ ప్రతిభా దార్శనికములైన సుప్రసిద్ధ చారిత్రక ప్రదేశాలు, కట్టడాలు

గత సంవత్సరం జూలై 24వ తేదీ సోమవారం ఢిల్లీలో నేషనల్‌ బుక్‌ ట్రస్ట్‌ వారి (జాతీయ పుస్తక ఉత్తేజక ప్రచురణ సంస్థ) పాలకమండలి సమావేశంలో పాల్గొనటానికి నేను స్సైస్‌జెట్‌ విమానంలో ప్రయాణించాను. ప్రతి విమాన సంస్థ వారూ తమ ప్రయాణికులకు కాలక్షేపం కావటానికి ఆసక్తికరంగా చదివించే ప్రపంచ వార్తా విశేషాలతోనూ, పర్యాటక కుతూహలం కలిగించే అపురూప చారిత్రక, శిల్ప, వ్యాపార ప్రకటనలతోనూ కూడిన అందమైన, ఖరీదైన, పాల మీగడ వంటి దళసరి కాగితాలటెపౖ ముద్రించిన సావనీర్‌లు (విశిష్ట…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

బతుకమ్మ సంస్కృతి

By |

బతుకమ్మ సంస్కృతి

ఒక ప్రాంతపు సంస్కృతి గురించి తెలుసుకో వాలంటే అక్కడి పండుగలు, పర్వాలు ఉపకరిస్తాయి. తెలంగాణలో ప్రతి గ్రామంలోనూ ఆశ్వయుజ శుక్ల పక్షం తొమ్మిది రోజులు ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. ఇవి దేవీ నవరాత్రు (శరన్నవ రాత్రులు) లలో ఒకభాగం. తెలంగాణలో బతుమ్మ సంబరాలను కాకతీయుల కాలం నుంచి జరుపుకుంటున్న దాఖలాలున్నాయని రచయిత తెలిపారు. మనదేశంలో ప్రతి గ్రామానికి ఒక గ్రామదేవత ఉంటుంది. అక్కడి ప్రజలు ఆ దేవత పండుగను ఉత్సాహంగా జరుపుకుంటారు. అయితే ఈ బతుకమ్మ సంబరాలకు…

పూర్తిగా చదవండి

Read more »

భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని తెలిపే ‘పండుగలు – సంప్రదాయాలు’

By |

భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని తెలిపే ‘పండుగలు – సంప్రదాయాలు’

పండుగలకు – పర్వాలకు హైదవ ధర్మంలో విడదీయరాని సంబంధం ఉంది. హిందూ ధర్మంలో పండుగలు, పూజలు, పర్వదినాలు, ఆచార వ్యవహారాలకు సంబంధించిన తార్కిక, ధార్మిక వివరణలతో కూడిన వ్యాసాల సంపుటియే ఈ ‘పండుగలు – సంప్రదాయాలు’ పుస్తకం. భక్తి ప్రాధాన్యం, ఆలయ ప్రాశస్త్యం, ఏడాది పొడగునా వచ్చే చిన్నా పెద్దా పండుగల నేపథ్యం, తదితర అంశాలతో పాటు ఆధ్యాత్మికపరమైన ఎన్నో విశుద్ద్ధ విషయాలను రచయిత డా|| ఆర్‌. అనంత పద్మనాభరావు అందమైన సుగంధ భరిత పుష్పమాలికలా మనకందించారు….

పూర్తిగా చదవండి

Read more »