గాలివాన

గాలివాన

మబ్బు మసగ్గా అలుముకుపోయింది. రైలు చాలా ఆలస్యంగా వచ్చింది. రావుగారు రెండో తరగతి పెట్టె ఎక్కుతుంటే, ఆయనకు తన ఇల్లు, ఆ ఇంట్లో అలవాటుపడ్డ సుఖాలు అన్నీ జ్ఞాపకం వచ్చాయి. ఆయన చదువుకునే గది అతిశుభ్రంగా తుడిచివుంది. అందులో నల్ల విరుగుడు చేవతో చేసిన రాతబల్ల; దానిమీద ఒక మూలగా ఆకుపచ్చ గొట్టంలో దీపం వెలుగుతూ ఉంటుంది. ఆయన కుర్చీ మెత్తలో కూర్చునేచోట అనుకూలమయిన పల్లాలు ఏర్పడ్డాయి. సోఫాలో వున్నట్టు కూడా తెలియకుండా ఆయన భార్య కూర్చుని ఉంటుంది. ఆయనకు నలుగురు పిల్లలు. ఇద్దరు ఆడ, ఇద్దరు మగ. వాళ్లని చూస్తే ఆయనకు ఎంతో గర్వం.

రైలు పెట్టెలో మూడు మెత్తలూ ఎవరో ఆక్ర మించుకుని, పరుపులు పరుచుకున్నారు. తను ఎక్కినందుకు అందులో వున్న నలుగురు ప్రయా ణికులు చిరాకు పడుతున్నట్టు రావుగారు వాళ్ల ముఖాలు చూడకుండానే గ్రహించారు. ఇంకో పెట్టెలోకి వెడితే బాగుంటుందని ఆయనకు అనిపించింది. కాని కూలీవాడు ఆయన బెడ్డింగూ, పెట్టె, గొడుగు పైబల్లమీద పెట్టి వెళ్లిపోయాడు. రైలు కదిలిపోయింది. ఒక పెద్దమనిషి పరుపు కొంచెం మడిచి రావుగారికి చోటుచేశాడు. రావుగారు కూర్చుని పరిసరాలు వీక్షీంచడం ప్రారంభించారు.

నలుగురూ దూర ప్రయాణికులని ఆయన గ్రహించారు. బూట్లు మేజోళ్లతో సహ బల్లల క్రిందకు తోసివేయబడి వున్నాయి. కోట్లు, పాంట్లు, చొక్కాలు పైకొంకెలకు తగిలించి వున్నాయి. వదులైన పైజామాలను ముగ్గురు మగ ప్రయాణికులు తొడుక్కున్నారు. వస్తువులన్నీ ఇటూ అటూ తొందరలేనట్టు పరిచి ఉన్నాయి. కిటకీల పక్కనవున్న రెండు మెత్తలమీద ఇద్దరు పెద్ద వయసువాళ్లు కూచున్నారు. లోపలగా వుండే నిడువైన బల్లమీద ఒక యువకుడు, ఒక యువతీ కూర్చుని ఉన్నారు. యువతి ఆ యువకుని భార్య అయి ఉంటుంది. సిగరెట్టు పొగ మెత్తని ఘాటు రావుగారి నాసికారంధ్రా లలోకి తెలియకుండా ప్రవేశించి, ఒక క్షణం పాటు ఆయన్ని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేసింది.

రైలు పెట్టెలో సిగరెట్టు పొగను గురించి రావుగారికి తీవ్రమయిన ఆభిప్రాయాలున్నాయి. ఇంకా అనేక విషయాల గురించి కూడా అంతే. అసలు ఆయన వేదాంతి. ఆయనకొక అభిమాన సిద్ధాంతముంది – వేదాంతం జీవితంతోటి, జీవన విధానం తోటి, వ్యక్తికీ, సంఘానికీ మధ్య ఏర్పడే రకరకాల సమస్యలతోటీ అనుబంధించి వుంటుందని ఆయన వాదము. ఆయన ప్రకారం, వేదాంతానికీ జీవితానికీ నిశితమైన మానవానుభవాలకి కూడా అతీతమయిన విషయాలతో ఏమీ సంబంధం లేదు. ఆయన జీవితం సుఖంగా మిట్టపల్లాలు లేకుండా గడిచిపోయింది. అసంతృప్తి వల్ల అయన జీవితాన్ని గురించి అమితమయిన ఉత్సాహం తోటి పవిత్రమైన ఉద్రేకంతోటి మాట్లాడగలరు. ఒక్క వేదాంతిగానే గాకుండా, మంచి వక్తగా కూడా ఆయన ప్రఖ్యాతి పొందారు. ఆయన తన వేదాంతాన్ని అను పమానంగా ఉద్విగ్నుడై వివరిస్తూ ఉంటారు. అసలు ఈ ప్రయాణం చేస్తున్నది ఒక ఉపన్యాసం ఇవ్వడం కోసం.

‘ఆస్తిక మహాసమాజము’ అని పేరు పెట్టుకున్న ఒక సంస్థ ఆహ్వానం మీద ఆయన వెడుతున్నాడు. ఉపన్యాసం ‘సామ్యవాదమూ – రమ్య రసామోదము’ అనే విషయాన్ని గురించి. ఆయన అభిప్రాయం సామ్యవాదంలో ఈ రమ్య రసాత్మ ఉందనో లేక ఆ రెండూ పరస్పర విరుద్ధమయినవి కావడం చేత వాటికి ఒక సమన్వయం కల్పించాలనో అన్నది తెలుసుకోవాలంటే ఆయన ఉపన్యాసం వినవలసిందే.

రావుగారు యువదంపతుల వేపు చూచారు. యువతి ముఖం చాలా బరువుగా వుంది. ఆమెకు కాస్త వుత్సాహం కలగడానికి కాబోలు యువకుడు నవ్వుతూ ఆమె చెవిలో ఏదో అన్నాడు. బహుశా తన భర్తతో కూడా అతను ఉద్యోగంలో వున్న ఏ దూర దేశానికో మొదటిసారి ఆమె వెడుతున్నట్లుంది. రావుగారికి ఈ మధ్యనే తాను ఇచ్చిన ఉపన్యాసం జ్ఞాపకం వచ్చింది. ”సత్వము-తత్వము” ఆయన ఉపన్యాసాల శీర్షికలు శబ్దాలంకారాలను బట్టి నిర్ణయమవుతాయిగాని, అర్థ స్ఫురణనుబట్టి కాదని ఆయన స్నేహితులు కొందరు ఆయన్ని వేళాకోళం చేస్తుంటారు. అది నిజం కాదని ఆయననలేదు కాని ధ్వనిని బట్టి అర్థం అనుసరిస్తోందని మాత్రం సమాధానం చెబుతుంటారు. ఆయన ఇచ్చిన ఉపన్యాసాలలో చాలా అందమయినది ”ప్రకృతి- పరిష్కృతి.”

గాలి పెరిగింది. బలంగా కిటికీ తలుపుల మీద మొత్తుతోంది. ఉన్నట్టుండి పెట్టెలో చీకటిగా అయిపోయింది. ఇంకా సాయంత్రం అయి వుండదు. రావుగారి పక్కన కూర్చున్న పెద్దమనిషి కనిపించీ కనిపించని దీపపు వెలుగులో ఒక అపరాధ పరిశోధక నవలను తదైక్యంతో చదువుతున్నాడు. చటుక్కుని అతను ముఖం ఎత్తి ‘టైం ఎంత అయి వుంటుంది’ అని రావుగారినడిగాడు. రావుగారు ఒక్క క్షణం ఆలోచించారు. ఆయన చేతికి గడియారం ఉన్నా కూడా, ”మూడు గంటలు అయి వుండవచ్చు” అన్నారు.

”ఎంత చీకటిగా అయిపోయింది!” అన్నాడు పెద్దమనిషి. రావుగారు సమాధానం చెప్పకుండా ఆ పెద్దమనిషి వేపు చూశారు. ఆయనకు రావుగారి వయస్సు వుంటుంది. ఏభై ఏళ్ల మనిషి ఒక అపరాధ పరిశోధక నవల చదువుతూ ఆనందించటం రావుగారికి వింతగా కన్పించింది. ఎదురుగా కూర్చున్న ముసలాయన గంభీరంగా చుట్ట కాలుస్తూ దాని రుచి ఆస్వాదిస్తున్నాడు. కొందరు మనుష్యుల స్వభావాలే అంత అనుకున్నారు రావుగారు. ఆ పెద్దాయన రావుగారి కంటే పెద్దవాడయి ఉంటాడు. కాని ఈయన ముఖంలో కుర్రవాళ్ల సహజమైన చురుకుతనం ఉంది. అయినా ఆ ముఖం ఆయన వయసును మాటు పరచడం లేదు. వాలిపోయిన దవడలు, ముడతలు పడ్డ నుదురు వయస్సును చాటుతూనే ఉన్నాయి. రావుగారికి ఉపన్యాసానికి ఇంకొక విషయం స్ఫురించింది. ‘వయోవిపాకము – మనోవివేకము’.

తాను చాలా ఆరోగ్యవంతుడనని రావుగారికి గర్వం. ఆయన జుట్టు ఒత్తుగా, నల్లగా ఉంటుంది. ఆయన భార్య ఆయన కంటే పెద్దదిలా కన్పిస్తుంది. తెలియనివారు ఆమె ఆయన అప్పగారో, తల్లో అని భ్రమపడుతూ ఉంటారని ఆయన తరచూ వేళాకోళం ఆడుతుంటారు. ఆయనకొక ఇరవై ఐదేళ్ల కొడుకున్నాడనీ, ఆ కొడుక్కి అప్పుడే ఇద్దరు చక్కని పిల్లలున్నారనీ, అతను ఈ మధ్యనే తండ్రిగారి న్యాయవాదవృత్తినంతా చూసుకోడం ప్రారంభించా డనీ, రావుగారిని చూసిన వాళ్లెవరూ అనుకోరు. ఆయనంత ఆర్జన వున్న వాళ్లెవరూ వయస్సులో న్యాయవాదవృత్తి నుండి విరమించలేరు. ఆయన తన జీవితంలో కొన్ని నియమాలను పాటించాలని నిశ్చయించుకున్నారు. వాటిని అతిక్రమించకుండా వుండ గల సాహసం ఆయనకు వుంది. నీతి, నియమాలను గురించి ఆయనకు పిచ్చి పట్టుదల లేదు. కాని మనిషి నడవడిని దిద్దడానికి కొన్ని నియమాలు ఉండి తీరాలని ఆయన అభిప్రాయం. ఆయన పిల్లలను నెలకొకసారి సినిమాలకు వెళ్లనిస్తారు. అంతకంటే తరచుగా మాత్రం ఎన్నడూ వెళ్లనివ్వలేదు. కుర్రవాళ్ల హృదయాల్లో వుండే కోరికల ఎడల ఆయనకు సానుభూతి వుండి, ఆ కోరికలు వాళ్ల ఆత్మను బంధించేటంత బలంగా వుండకూడదని ఆయన అభిప్రాయం, ఆయన తన ఇంట్లో తుచ తప్పని క్రమపద్ధతి చాలా శ్రమపడి అమలులో పెట్టారు. ఆ క్రమపద్ధతి ఆయన మనస్సుకీ శరీరానికీ కూడా ఎంతో శాంతి, సుఖం సమకూరుస్తోంది.

అన్ని కిటికీల తలుపులూ మూసివున్నాయి. గాలి అవతల అరుస్తోంది. జల్లుకూడా ప్రారంభించింది. వాన చినుకులు గాలిబలం వల్ల కిటికీ తలుపుల సందుల్లో నుంచి చొచ్చుకొని వస్తున్నాయి. స్పర్శకు అన్నీ చల్లగా వున్నాయి. యువకుడు యువతికి కొంచెం దగ్గరగా జరగబోయాడు. యువతి ఇటూ అటూ చూసి దూరంగా జరిగింది.

‘దారుణంగా వుందే ఈ గాలివాన!’ అన్నాడు యువకుడు. రావుగారి పక్కనున్న పెద్దమనిషి ముఖం పైకెత్తి, ఏదో చెప్పబోయి మానేసి, మళ్లీ చదువు ప్రారంభించాడు.

యువకుడు సిగరెట్టు ముట్టించాడు. యువతి ముఖం చిట్లించి దూరంగా జరిగింది. యువకుడు ఒక చిరునవ్వు నవ్వి సిగరెట్టు కాలుస్తూనే కూర్చు న్నాడు. చక్కగా దువ్విన యువతి తల కట్టులో నించి ముంగురులు విడిపోయి ఆమె నుదిటి మీద, చెక్కుల మీద దులుతున్నాయి. తన కుమార్తెలు తల దువ్వుకునే పద్ధతి రావుగారే నిర్ణయించారు. ఆ సంగతి ఆయనకు జ్ఞాపకం వచ్చింది. వాళ్ల అలవాట్లు, నోములు, వ్రతాలు, స్నేహాలు, దుస్తులు వేసుకునే పద్దతి అన్నీ కూడా అందాన్ని గురించి, మర్యాదను గురించీ రావుగారికున్న అభిప్రాయాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయమైపోయాయి.

ఎదురుగా కూర్చున్న ముసలాయన తన పరుపు చుట్టలో నుంచి బూడిదరంగు ప్లానిలు చొక్కా తీసి తొడుకున్నాడు. ఆయన ఆ చొక్కాలోను, ఆ చారల పైజామాలోనూ నిజంగా చిత్రంగా కనబడుతున్నాడు. ప్లాస్క్‌లో నించి వేడి కాఫీ ఒక కప్పుు పోసుకొని తాగడం ప్రారంభించాడు. రావుగారికి తన పెట్టెలో ఒవల్టిన్‌తోవున్న ప్లాస్క్‌ జ్ఞాపకం వచ్చింది. అది తీసి ఒవల్టిన్‌ ఆయన ఆప్యాయంగా చప్పరించడం ప్రారంభించారు. రావుగారికి ఒవల్టిన్‌ అంటే చాలా ఇష్టం. కాని ఆ ఇష్టానికి హద్దు మించి ఆయన ఎన్నడూ వశుడైపోలేదు. ఆ మధురమైన పానీయాన్ని ఆయన రోజుకి రెండుసార్లు, ఒక్కొక్క కప్పుు చొప్పున తాగుతారు.

గాలి అంతకంతకు భయంకరంగా వీస్తోంది. పెద్ద చినుకులు ¬రుగా రైలు పెట్టెమీద మొత్తు తున్నాయి. ఆ ¬రులో రైలు నడిచే చప్పుుడు కూడా మాటుపడిపోయింది. రైలు కదులుతున్నట్టు రావుగారికి ఒక్క కుదుపు వల్ల తప్ప తెలియడం లేదు.

‘తుఫానులా వుంది’ అన్నాడు యువకుడు భార్యతో. ఆమె సమాధానం చెప్పకుండా ఒక రగ్గు దగ్గరగా కప్పుుకుంది. ఆమె ముఖంలో పెద్ద బెంగ ఏదో ప్రతిఫలిస్తోంది. గాలివానను గురించి రావుగారి మనసులో అదురు ప్రారంభమయింది.

పెట్టె తలుపు తెరచుకుంది. ఒక్కసారిగా పెద్దగా గాలి, వాన పెట్టెలోకి చొచ్చుకువచ్చాయి. చినిగి పోయి, తడిసిపోయిన గుడ్డలతో ఒకామె పెట్టెలోకి ప్రవేశించింది. లోపల వున్నవారు చెప్పే అభ్యంత రాలు లక్ష్యపెట్టకుండా తలుపు మూసి ఒకమూల నీరు కారుతూ నిలబడింది. ముసలాయన తగినంత కోపం తెప్పించుకుని ‘ఇది పరుపుల పెట్టి అని తెలియదూ’ అన్నాడు.

‘బాబ్బాబూ! తాతగారు! ముష్టిముండకి కొంత నిలబట్టాకి సోటివ్వరా బాబుగారూ. దయగల బాబులు! బిడ్డలుగన్న తండ్రులు ముష్టిముండకి మీకానీ పారెయ్యండి బాబు. ఆకలి కడుపులో సిచ్చెడుతుంది బాబులు. గొప్పగొప్ప బాబులు, డబ్బున్నా బాబులు, గొప్ప పెభువులే అంతాను. పేదముండని ఇల్లా ఆకలితో సచ్చిపోనివ్వరు బాబులు….’

రావుగారు ఆమె వేపు చూశారు. ఆమె కళ్లలో తమాషాగా మెరిసే ఒక తళుకుంది. ఆ తళుకు రావుగారి హృదయంలో విరోధ భావాన్ని రేకెత్తించింది. ఆమెకు సుమారు ముప్ఫై ఏళ్లుంటాయి. అంత కడుపునిండా తిని ఉండి కొవెక్కినట్టు లేకపోయినా, ఆకలితో చచ్చిపోతున్నట్టు మాత్రం ఆమె కన్పించడం లేదు. ఎంత అసహాయత ఆమె నటించినా, ఆమెలో స్థైర్యం ఉంది. బిచ్చమెత్తుకోవడం మీద రావుగారికి అసలు సానుభూతి లేదు. పేదవాళ్లన్నా, లేమి వల్ల బాధపడుతున్న వాళ్లన్నా రావుగారికి జాలిలేకపోలేదు. కానీ బిచ్చమెత్తడం తప్పని ఆయన నిశ్చితాభిప్రాయం. ఆ అమ్మి ఆయన దగ్గరగా వచ్చి బిచ్చం అడిగితే ఆయన ఇంకా అనుమానం లేనంత గట్టిగా ‘ఫో’ అన్నారు. ఆమె ముఖం అదోమోస్తరుగా పెట్టి రెండో పక్కకు తిరిగింది. ఎదురుగా కూర్చున్న ముసలాయన దగ్గరకు వెళ్లి వంగి పాదాలు ముట్టుకుంది. ముసలాయన కాళ్లు వెనక్కి లాక్కున్నాడు వెకిలిగా నవ్వుతూ.

‘వెళ్లు, వెళ్లు’ అన్నాడు.

‘అల్లా అనకండి తాతగారు. ఆ బాబంత రాతిగుండె కాదు బాబు నీది. ఆ బాబుగారికి ఇంతమాత్రం జాలిలేదు. ఆకలితో సచ్చిపోతున్న ముండని ముష్టడిగితే ‘ఫో’ అంటాడు బాబు’.

తను అన్న ‘ఫో’ ఆమె అనుకరించడం పెద్ద పొగరుబోతుతనమని రావుగారికి అనిపించింది. కాని ఆయనకు ఏమనడానికి తోచలేదు. ఇష్టం లేకపోయినా ఆమె వేపు చూస్తూ ఆయన అల్లాగే కూర్చున్నారు. ముసలాయన చిత్రమయిన అవస్థలో పడ్డాడు. దానికి డబ్బు ఇచ్చి పంపిస్తే పెట్టిలో నలుగురూ పైకేమీ అనకపోయినా హర్షించరని అనుమానం. ఇవ్వకపోతే ఆ ముష్టిది నోరు ఎలా జారవిడుస్తుందోనని భయం. ఇందులో ఏది ఉత్తమమో ఆయనకు తేలలేదు. చివరకి లేని తీవ్రత తెచ్చి పెట్టుకుని ఆమెను పొమ్మన్నాడు. ముష్టిది గోల ప్రారంభించింది.

‘ఇందులో డబ్బున్న దొరలున్నారని. నా బోటి ముష్టిముండని ఆకలితో సచ్చిపోనివ్వరని ఎంతో ఆశగా ఈ పెట్టెలోకొచ్చాన్రా దేవుడా! ఈ రోజు తిండికి సరిపడా అడుక్కుందామనుకున్నాను. ఎంత మోసమయిపోయిందిరా దేవుడా! మూడో కలాసు పెట్టెల్లో పేదొళ్లుంటారు ఆళ్లకే ఎక్కువ జాలి ఈ బాబుల కంటే. నా కట్టమంతా ఆళ్లకి అర్ధమవుద్ది. డబ్బున్న బాబులంతా రాతి గుండెలని తెలుసుకోలేక పోయాన్రా దేవుడా! అవతల గాలివాన. రైలు నడుత్తావుంది. ఇక్కణ్ణించీ ఎల్లాపోను-ఆ దయగల బాబులున్నా సోటికి. ఇక్కణ్ణించి ఎల్లాపోను….’

ముష్టిమనిషి అందరి దృష్టినీ ఆకర్షించింది. రావుగారి పక్కనున్న పెద్దమనిషి అపరాధ పరిశోధక నవల చదవడం ఆపేశాడు. విచిత్రంగా ఆమె వేపు చూశాడు.

‘ఉనది ఏమి ఊరు’ అని తమిళుల తెలుగులో అడిగాడు. ‘ఓ వూరేటి. ఓ పల్లేటి బాబు మాబోటి పేదోళ్లకి. తమబోటి పెభువులకి సెప్పుకోనాకి వూళ్లుంటాయి.పెద్ద పెద్ద లోగిల్లుంటాయి మీకు. గేటు ముందు బంట్రోతులు కుచోని ముష్టోళ్లని రానీకుండా తరమేయిత్తారు బాబులు. నాబోటి పేదముండకో వూరేటి? ఓ పల్లేటి?’

‘నాలుక చాలా వాడి’ అన్నాడాయన రావుగారిని వుద్దేశించి ఇంగ్లీషులో.

‘ఇంగిలీసులో ఎందుకు బాబు తిడతావు. నాకు బాసొచ్చునా, ఏమన్నానా? ఏమి తెలియని ముండని, పేదముండని.’

బయట చీకటిగా అయిపోయింది. చీకటి పడుతున్న కొద్దీ గాలి మరీ బలంగా వీస్తోంది. రైలు వానబాములా పాకుతోంది. రావుగారు దిగవలసిన స్టేషన్‌ దగ్గర పడుతోంది. ఆస్తిక సమాజం సభ్యులు ఎవరన్నా స్టేషన్‌కి రాకపోతారా అని రావుగారు ఆశగా అనుకున్నారు. ఆయన మనస్సు తికమక పడుతోంది. తనూ, తన సామాన్లు రైలులోంచి దిగాలి. అదీ ప్రస్తుత సమస్య. తోటి ప్రయాణికులు సహాయం చేయకపోరు. గాలి అవతల కోపంగావున్న మహాసముద్రంలాగ ¬రుమంటోంది. చెట్లు పడిపోతున్న చప్పుడు లాంటివి ఎన్నో గోలగా కలిసిపోయి అవతల వినబడుతున్నాయి. కదులుతున్న రైలు, గాలికి కారణభూతమయిన మానవ మేధ ఆ గాలివానలో నిరుపయోగంగానూ అత్యల్ఫంగానూ అనిపించాయి. పెట్టెలో కొంత సుఖంగానేవుంది. కానీ అందులోనించి దిగిపోవాలి.

ముష్టిది పెట్టెలో యువదంపతులకు ఎదురుగా, మధ్యగా కూర్చుంది. కొంచెంసేపు ఆగి, మళ్లీ ప్రారంభించింది.

‘అమ్మో నా సిట్టితల్లిగారున్నరిక్కడ. సిట్టిబాబు గారు కూడా ఉన్నారిక్కడ. ఇంకేం! సూడలేదు ఎర్రిముండని. సిట్టితల్లిగారు! సిట్టిబాబుగారితో సొప్పి ఒక్క డబ్బు ఇప్పించు తల్లి! ఎందుకు తల్లి అల్లా మొగం తిప్పుకుంటావు. ఏం? సిట్టితల్లికి సిట్టిబాబుకీ సిట్టి తగాదా వచ్చిందా? సిట్టిబాబు గారు అత్తమానూ చిగరెట్లు తాగుతారు. సిట్టితల్లి తాగనీకూడదు. అబ్బో! సిట్టితల్లికి నవ్వొత్తా వుంది.’

యువతి చిరునవ్వు ఆపుకోలేకపోయింది. యువకుడు కడుపునిండా నవ్వాడు. అన్నాడు-

‘మాతో కూడా వచ్చేయకూడదా నువ్వు? పనీపాటా చేస్తూ వుందువుగాని. తిండీ, గుడ్డా ఇస్తామ్‌’

‘ఏదో ఇచ్చి దాన్ని పంపెయ్యకూడదూ?’ అంది యువతి భర్తని ఉద్దేశించి.

‘నాకు తెలుసు. సిట్టితల్లి గుండి జాలి గుండి. తాతగారు ఇప్పుుడు నాకో అణాకి తక్కువ ఇవ్వరు. ఎర్రిముండని ఆ బాబుకంత చిరాకు వచ్చేలాగ చెయ్యకూడదు. తాతగారంత మంచి బాబు ఎక్కడా వుండరు. తాతగారు జాలిగల ప్రెభువు….’

రావుగారు తప్ప తక్కిన అందరూ ఆమెకు ఏదో ఇచ్చారు. ఆమె మాటలు వింటుంటే అందరికీ సరదాగా వుంది. కాని రావుగారి మనస్సు ఇతర విషయాలతో నిండిపోయింది. ఆయన గాలివానను గురించీ, తను రైలులోంచి దిగడాన్ని గురించీ ఆలోచిస్తున్నారు.

రైలు ఆగినట్టు రావుగారికి ఒక ముహూర్తం పాటు తెలియలేదు. సరిగ్గా అప్పుడే గాలివాన మరీ తీవ్రమయింది. గొడుగు ఒక చేత్తోబట్టుకు లేచాడు. తలుపు తెరవడంతోటే గాలి ఆయన్ని తీవ్రంగా వెనక్కి నెట్టివేసింది. ఆయన తూలిపోయారు. ముష్టిమనిషి ఆయన సామాన్లు దింపిపెడతానంది. రావుగారికి ఆ సందర్భంలో మంచి చెడ్డలు ఆలోచించడానికి సావకాశం లేదు. ఆమె సహాయాన్ని అంగీకరించినా తప్పులేదు. కాని ఏదో అస్పష్టమయిన నియమాన్ని ఉల్లంఘిస్తున్నట్లు ఆయన మనస్సులో కొంచెం బాధ కలిగింది. కాని రైలు దిగి స్టేషనులోకి పరుగెత్తి వెళ్లిపోయారు. ముష్టి ఆమె సామాన్ల బరువుతో తూలుతూ ఆయన వెనకాల వచ్చింది. వాటిని వెయిటింగు రూములో పెట్టింది. స్టేషనులో ఎక్కడా ఒక్క దీపం లేదు. రావుగారు కొంత డబ్బు తీసి ఆమెకు ఇవ్వబోయారు. ఆమె వద్దనలేదు గాని, ఏదో వినబడకుండా అని చటుక్కున మాయమైపోయింది.

స్తబ్థుడై రావుగారు మళ్లీ గదిలోకి వెళ్లి కూర్చు న్నారు. గింగురుమనే ఆ గాలిలో కాళ్లు పట్టుతప్పి పోతున్నాయి. గుడ్డలన్నీ తడిసిపోయాయి. పెట్టెతీసి చేత్తో ఇటూ అటూ తడిమారు. బాటరీలైటు చేతికి తగిలింది. పట్టరాని సంతోషం వచ్చింది. రావుగారికి తన పెట్టెలో ఒక లైటున్నదన్న సంగతి గుర్తులేదు. తడిబట్టలు విప్పి పొడిబట్టలు కట్టుకున్నారు. ఊలు స్వెటరు తొడుక్కున్నారు. మఫ్లరు చెవులకు, తలకు చుట్టుకున్నారు. పెట్టె తాళం వెయ్యడం కూడా మరచిపోయి, కుర్చీలో కూర్చున్నారు. తన స్థితిని గురించి ఆలోచించడం కూడా ఆయనకు ఇష్టం లేదు. ఇంతలో రైలు దీపాలు కదిలాయి. స్టేషనులో ఎవరో ఒకరు వుండి తీరాలని నిశ్చయించుకుని బయటకు వచ్చారు. ఇద్దరు ఎవరో ప్లాట్‌ఫారం దాటి వెళ్లడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. రావుగారు గొంతెత్తి పిలిచారు. ఇద్దరు ఆగారు. ఒకరు స్టేషను మాస్టరుగారనీ, ఇంకొకరు బంట్రోతనీ రావుగారు గుర్తించారు.

‘నేను వూర్లోకి వెళ్లాలి’ అన్నారు రావుగారు ఆదుర్దాగా. ‘చాలా కష్టం. రోడ్డుమీద అంగుళం అంగుళానికీ చెట్లు పడివున్నాయి. టెలిఫోన్‌ తీగలు తెగిపోయాయి. ఒకచోటికి, ఇంకోచోటికి కబురు తెలియడం కూడా అసంభవం. వచ్చే స్టేషన్‌లో రాత్రికి రైలు ఆగిపోతుంది. గాలివాన చాలా తీవ్రంగా వుంటుందనీ, 36 గంటల వరకూ తగ్గదనీ మాకు వార్త వచ్చింది’.

‘కానీ స్టేషన్‌లో ఇంకెవ్వరూ లేరే.’

‘నేనేం చేస్తాను ? ఎల్లాగో స్టేషనులోనే మీరు గడపాలి.’

స్టేషను మాస్టరు వెళ్లిపోయాడు. రావుగారు వెయిటింగు రూంలోకి వెళ్లిపోయారు. పడక కుర్చీలో కూలబడిపోయారు. గది తలుపులు మూసేస్తే గాలివాన లోపలికి రాకుండా వుంటుందని ఆయనకు తోచలేదు. రెండు కిటికీ తలుపులు ముక్కలై పోయాయి. కొన్ని పెంకులెగిరిపోయాయి. ఏవో క్రూరశక్తులు విజృభించి మానవుడు నిర్మించినవీ, దేవుడు సృష్టించినవీ కూడా భూమి మీద లేకుండా రూపుమాపడానికి పూనుకున్నట్లు అనిపిస్తోంది. ఈ గందరగోళంలో మనస్థైర్యాన్ని చేకూర్చే వేదాంతమేదీ రావుగారికి తోచలేదు. క్రమశిక్షణ, నియమాలు, విలువలు అన్నీ కూడా మానవాతీతమయిన కొన్ని శక్తులు విజృభించినపుడు అర్థరహితం అయిపోతా యని ఆయనకు జీవితంలో మొదటిసారి అనుభవం లోకి వచ్చింది. ప్రకృతి చెలరేగి సర్వనాశనాని కొడగట్టినట్టయితే మానవుడు తన్ను తానెలా రక్షించుకోగల్గుతాడు? ఎన్నడూ ఎరుగని భీతి రావుగారి మనస్సును ఆవరించింది. ఆ భాద దుర్భరంగా వుంది. చుట్టుపక్కల ఎక్కడా మానవ హృదయమన్నది లేదు. స్టేషన్‌ భీతావహంగా వుండి గాలివాన ఉగ్రరూపం దాల్చింది. ఆయన మనస్సు ఒక పీడకలలో చిక్కుకున్నట్టు ఉక్కిరి బిక్కిరైపోయింది. ఆ గదిలో ఇంకో వస్తువేదో వున్నట్టు రావుగారికి కనిపించింది. తెరచిన తలుపులో నుంచి లోపలికేదో ప్రవేశించినట్టుగా చేతిలో దీపం వెలిగించి, ఆయన ఆ వేపు చూశారు. ముష్టి ఆమె గజగజ వణకుతూ నీరుకారుతూ వొక మూల నిలబడింది. ఆమె తడివెంట్రుకలు ముఖాన్నీ, చెక్కులనీ అంటుకున్నాయి. వాటి వెంట నీరు కారుతోంది.

‘బాబుగారు ! తలుపు ముయ్యలేదే! కొంచెం వెచ్చగా వుంటుంది’ అంది ఆమె గొంతుక బాగా పెద్దదిచేసి. ఆయన ఒక యంత్రంలాగా లేచి తలుపు ముయ్యడానికి ప్రయత్నించి విఫలమయ్యారు. ఆమె సహాయం చేసింది. ఎలాగో తలుపు మూసి లోపల గడియవేశారు. కాని గాలి ఒక్కసారి వూపింది. గడియ వూడిపోయింది. ఇద్దరూ మళ్లీ తలుపులు మూసి గదిలో వున్న కర్ర సామాను అంతా కొన్ని కుర్చీలూ, ఒక బీరువా, బరువైన డ్రాయరూ తలుపుకి అడ్డంగా చేర్చారు. తలుపులు ముయ్యాలని తనకు తోచక పోవడం రావుగారికి వింతగా తోచింది. ఇప్పుడు కొంత వెచ్చగా వుంది. భయం తగ్గింది. ఎక్కడో పెద్ద చప్పుుడైంది. ఏదో పడిపోయింది. స్టేషన్‌ లోపలే పడిపోయిందేమో? ”ఏం గాలివానండి బాబుగారు నేను పుట్టిన్నాటి నుండి ఇంత గాలివాన చూడలేదు” అంది ముష్టి ఆమె గొంతులో ఏమీ బెదురు లేకుండా. అంత ప్రశాంతంగా ఆమె ఎట్లా మాట్లాడగల్గుతుందో ఆయనకు అర్థం కాలేదు. ఆమె వేపు దీపం వేసి చాశారు. మూలగా చలి చేత ముడిచిపెట్టుకొని వణుకుతూ కూర్చుంది. రావుగారు పెట్టెలోంచి తన పంచ ఒకటి తీసి ఆమె వేపు విసిరి ‘తడిబట్ట విడిచి ఇది కట్టుకో’ అన్నారు. ఆయనన్నదేమీ ఆమెకు వినిపించలేదు గాని పొడిబట్ట ఇచ్చినందుకు కృతజ్ఞత చూపిస్తూ బట్టమార్చుకుంది. ఆ మూలే పొడిగా ఉన్నచోట కూర్చుంది.

రావుగారికి తనకు ఆకలి వేస్తున్నట్లు జ్ఞాపకం వచ్చింది. ఆయన పెట్టెతీసి అందులో వున్న బిస్కట్ల పొట్లం తీశారు. ఒకటొకటి చొప్పుునా నమలడం ప్రారంభించారు. ఆ మూల కూర్చున్న ఆమె మొఖం వేపు చూశారు. ఆమెకు కూడా ఆకలి వేస్తున్నదేమోనని ఆయనకు స్ఫురించింది. ‘బిస్కట్లు తింటావా?’ అని అడిగారు. ‘ఏమంటున్నారు?’ అన్నదామె గట్టిగా. ఆ గాలి హోరులో ఒకరు మాట్లాడితే ఒకరికి వినిపించలేదు. ఆయన దగ్గరగా వచ్చి కొన్ని బిస్కట్లిచ్చారు. ‘ఇవ్వె వున్నయి తినడానికి’ అన్నారు రావుగారు ఏదో పొరబాటు చేసినట్లుగా. కాని అసలు లేనిదానికంటే నయం కదూ? తన చోటికి తిరిగివెళ్లి పెట్టెమీద కూర్చున్నారు. కుర్చీలు తలుపులకి అడ్డం పెట్టివున్నాయి. ఆమె గదిలో వుండటం వల్ల కొంచెం ధైర్యం వచ్చింది. ఎవరూ లేకపోవడం కంటే ఆమె వుండడం కొంత నయం. ఆమె దేన్ని గురించీ బాధపడదు. గాలివానను గురించి కూడా. జీవితంలో కష్టనిష్ఠురాలు బాగా ఆమెకు అనుభవమై వుంటాయి. అంచేత ఆమె ఏ పరిస్థితినైనా కంగారు పడకుండా ఎదుర్కోగలదు. రావుగారు గడియారం వంక చూశారు. తొమ్మిది గంటలయింది. అయినా రైలు దిగిన తర్వాత యుగాలు గడిచినట్లు ఆయన కనిపించింది. ఆయన వచ్చే స్టేషను వరకు మిగతా వారితో కూడా ప్రయాణం సాగించివుంటే బాగుండును. పెద్ద గాలివాన చెలరేగుతుందనీ, తను దిగేది ఒక చిన్నస్టేషన్‌ అనీ కంగారులో ఆయనకు స్ఫురించలేదు. స్టేషన్‌ నుంచి వూరు సుమారు రెండు మైళ్లు ఉంటుంది. వూరికి తర్వాత స్టేషన్‌ నుంచైనా చేరుకుని వుండవచ్చు. అన్ని విషయాలనూ కొన్ని సూత్రాలలో బంధించడం అలవాటయిన ఆయన మనస్సు గాలి వేగాన్ని గురించి యోచించింది. బహుశా గంటకు 80 లేక 100 మైళ్లు వుండవచ్చు గాలివేగం. పెద్ద భయం ఆయన మనస్సును ఆవరించింది. ఈ గది కూలిపోవచ్చు. బయటికి పోయే ఒక్కదారీ కుర్చీలతోటి, బల్లలతోటీ మూసివుంది. ముష్టి మనిషి కూచున్న చోటికి ఆయన కంగారుగా పరుగెత్తారు. ‘ఈ ఇల్లు కూలిపోదు గదా?’ అని అడిగారు.

‘ఎవరు చెప్పగలరు? ఇల్లు గట్టిగానే వున్నట్టుంది. గాలి బలం ఎక్కువయితే ఏది ఆగుద్ది?’

ఆమె మాటల్లో ధైర్యాన్ని కలిగించేది ఏదీ లేకపోయినా, ఆమె గొంతులో ఎదో ఒక చనువూ స్థైర్యం ధ్వనించింది. ఆయన పెట్టె దగ్గరకు పోయి కూచున్నారు. ఆయన కూర్చున్న మూలకు నెమ్మదిగా ఆమె కూడా చేరింది. ‘అక్కడ కూచుంటే ఒకరిమాట ఒకరికి వినబడదు’ అంది.

‘గాలివాన ఇంత ముదిరిపోతుందని నేననుకోలేదు.’

‘బాబుగారు ఎందుకలా భయపడతా’రందామె. ‘ఒక్కరుండే కంటే ఇద్దరమున్నాం గదా! టికెట్టు కలెక్టరు దొంగముండావాడు. రైలు కదులుతూంటే నన్ను దింపేశాడు, ఏంచేయను! ఇక్కడుండి పోయాను. అయినా నాకేటి విసారం? బాబుగారు చుట్టబెట్టుకోనాకి ఓ పొడిగుడ్డిచ్చారు. ఏదో కొంత ఆకలికి మేత పడేశారు. వచ్చే టేసనులో ఈ మాత్రం సుకమయినా వుంటాదని ఏమనుకోగలను? వున్నంతలో సుకంగా వుండాలి బాబుగారు! అదిలేదని సికాకు పడితే ఏం లాబం?’

ఆమె గొంతు అలా మోగుతుంటే ఆయన మనస్సు కాస్త స్థిమితపడింది. ఆమె భౌతిక దేహాన్ని చూస్తే ఆయనకసహ్యం. ఆయన మనస్సుకీ ఆమె మనస్సుకీ అంతరం వుంది. అయినా ఆ భయంకరమయిన రాత్రి తనకు తోడుగా ఆమె వున్నందుకు కృతజ్ఞత ఆయన మనస్సులో నిండింది.

‘నీకెవరూ చుట్టాలు లేరా? అన్నారాయన. వెంటనే ఇంత చనువుగా ప్రశ్న వేసినందుకు నొచ్చుకున్నారు. తను రైలులో ఆమెకు ఒక కానీ కూడా ఇవ్వనందుకు ఆమెకు తనమీద ఏమన్నా కోపముందేమోనని ఆయన అనుమానం. కాని ఆమె మాటల్లోగానీ చేతల్లోగానీ కోపం కనబడలేదు. గట్టిగా గొంతు ఎత్తి మాట్లాడవలసిన అవసరం లేకుండా ఆమె కొంచెం ఆయన దగ్గరగా జరిగింది.

”సుట్టాలందరికీ వుంటారు ఏం లాబం బాబుగారు? మా అయ్య తాగుతాడు. ఆడే మా అమ్మని సంపేశాడంటారు. నాకు మనువు అవ్వలేదు. కానీండి బాబుగారు ఓ దొంగా ముండావాడితో సేవితం కలిసింది. నాకు ఇద్దరు పిల్లలండి బాబుగారు. ఆడికి జూదం, తాగుడు అలవాటయి పోయాయండి. రోజూ ఏలకి ఏలు నెగ్గుతుంటాడు, పోతుంటాయి. ఏం జెయ్యను బాబుగారు? ఇంట్లో తిండికి తిప్పలకీ నా సంపాదనే. పిల్లలింకా చిన్నోళ్లు బిచ్చమెత్తుకోనాకి. మావోడికి రోజుకో పావలా ఇత్తానండి తాగుడికి. ఆడికి నన్ను సుత్తే అడలు బాబుగారు! తాగుడు లేకపోతే నా ఎదురుగా నిలబడి తట్టుకోలేడండి. అందుకే తాగుతాడు బాబుగారు! అసలు అందరికీ తాగుడు అలాగే అలవాటవుద్దండి.’

‘నువ్వు ఏమాత్రం సంపాదిస్తావు?’

ఒక్కోరోజు ఐదు రూపాయల దాకా దొరుకుద్ది. ఒక్కోరోజు కానీ కూడా వుండదు. అయినా బాబుగారు! నేనడిగితే ఎవరూ లేదనరండీ మీరు తప్పితే. కొంతసేపు ఆరితో సరదాగా మాట్టాడితే యిచ్చేత్తారండి.’

రావుగారు అనుకోకుండా ఆమె ముఖం మీదకి దీపం వేశారు. ఆమె కొంచెంగా నవ్వింది.

ఎవరినైనాసరే ఆమె కిందా మీదా పెట్టేయగలదు. ఆమెకు మనస్సులో అంత లోతుగా ఇష్టాలు అయిష్టాలు లేనట్టు ఆయనకు అనిపించింది. జరుగుతున్న ఆ క్షణంతోనే ఆమెకు సజీవమైన అనుబంధం. గడిచిన కాలపు స్మృతుల బరువుగానీ, రాబోయే రోజుల గూర్చిన ఆశలుగానీ ఆమెకు లేవు. ఆమె నడవడిని నిర్ణయించే సూత్రాలు లేవు. ఆ సూత్రాలలో నిషేధాలసలే లేవు. నిత్యమూ ధర్మాధర్మ చింతతో బాధపడే అంతరాత్మగానీ, నాగరీకులకు సహజమయిన సంకీర్ణ మనస్తత్వంగానీ ఆమెకు లేవు. తను ఎన్నడూ ఎరగని మగవాడిక్కూడా ఆమె శరీరాన్ని అర్పించి తేలికైన మనస్సుతో ఆమె సుఖించగలదు. ఆయన ఆమె కొంటె చిరునవ్వుని ఇంకా అలాగే చూస్తూ కూర్చున్నారు. ‘ఏంటండి బాబుగారు! నాకేసలా చూత్తారు?’ అంది ఆమె. ‘మునుపున్నంత రంగుగా ఇపుడు లేనండి.’

వెంటనే ఆయన తనలోకి ముడుచుకుపోయారు. తన మనస్సులో అశ్లీలమయిన భావాలు వుంటాయన్నట్లు ఆమె సూచించినందుకు ఆమె మీద అసహ్యం కలిగింది.

‘నీ వేపు చూడ్డంలేదు నేను’ అన్నారాయన, గట్టిగా. ‘దీపం ఆర్పడం మరచిపోయాను.’

అకస్మాత్తుగా పెద్ద చప్పుుడైంది. గది తలుపులు ఒక్కవూపులో తెరుచుకున్నాయి. అడ్డుగా పెట్టిన సామాను చెల్లాచెదురైపోయింది. ఒక తలుపు పూర్తిగా ఊడిపోయి ఒక కుర్చీ మీద నుంచి పల్టీకొట్టింది. రావుగారి గుండె గొంతుకలో అడ్డింది. శక్తికొద్దీ ఒక మూలకి గెంతి, పిచ్చిగా ఆయన ముష్టి ఆమెను కౌగిలించుకున్నారు. వెంటనే తెలివి తెచ్చుకుని చాలా సిగ్గుపడ్డారు. కాని ఆమె ఆయన చెయ్యి పట్టుకు నడిపించుకుని వెడితే మాట్టాడకుండా వెళ్లారు, గుమ్మం పక్కనున్న మూలకి. ఆమె ఆయనను తీసుకువెళ్లి ఆ మూలలో కూచోబెట్టింది. తను కూడా దగ్గరగా కూర్చుని చేతులాయన చుట్టూచుట్టింది. ఆ కౌగిలింతలో సంకోచాలేమీ లేవు. ఆయన మనస్సులో ప్రళయమంతటి మధన జరగుతోంది. కాని ఆ వెచ్చదనం ఆయనకు ప్రాణావసరం. అంచేత ఆయన కాదనలేదు.

‘సరిగ్గా కూకొని నా సుట్టూ సేతులేసుకోండి. కాంత ఎచ్చగుంటది. పాపం! బాబుగారు ఒణికిపోతున్నారు.’

ఆ మాటలు చాలా వెగటుగా ధ్వనించాయి రావుగారికి. ఆమె మరీ దగ్గరగా జరిగి ఆయన వొళ్లోకి వాలింది. ఆమె రొమ్ముల బరువు ఆయన మోకాళ్లమీద ఆన్చింది. మోకాళ్లు మరి కాస్త దగ్గరగా ఆయన ముడుచుకుని దీర్ఘంగా అవమానకరమయిన ఆలోచనా పరంపరలో మునిగిపోయారు. ఆమె అలా మాట్టాడుతూనే వుంది.

”ఈ మూల బయం లేదండి. బాబుగారికి సక్కని కూతుళ్లుంటారు ఇంటికాడ. బాబుగారు ఆరిని తలుచుకుంటున్నారు. మా గుడిసి ఎగిరి పోయుంటంది. మా పిల్లలేమైయారో! ఇరుగు పొరుగోళ్లు సూత్తుంటార్లెండి. మావొడొట్టి ఎదవ. ఎందుకూ పనికిరాడు. చిత్తుగా తాగి పడుంటే గుడిసి ఎగిరిపోతే ఆడికేం తెలుత్తాది? పిల్లలెట్టా వున్నారోయేమో?”

ఒక మానవ హృదయంలోనించి వెలువడిన ఈ వేదన వింటుంటే ఆయన హృదయం చుట్టూ పెట్టుకున్న గోడలన్నీ మాయమైపోయాయి. పెద్ద ఆవేదనతో ఆ ముష్టి ఆమెను గట్టిగా దగ్గరగా అదుముకున్నారు. ఆయన ఆవేదన తనకు అర్థమైనట్టు ఆయన మోకాళ్ల మీద మెల్లగా తట్టింది. క్రమంగా ఆయన మనస్సు ఆలోచించడం మానేసింది. గాలిచేసే అంతులేని గోల మనస్సు పొలిమేరల్లోకి పోయింది. ఆయన కాళ్లమీద, గుండెలమీద ఆనుకున్న మానవ శరీరపు వెచ్చదనం వొక్కటే ఆయనకు గుర్తుంది.

కాలం అతిమెల్లగా జరుగుతోంది. కాని ఆ సంగతి ఆయనకు తెలియదు. గాలివాన బలం హెచ్చింది. అన్ని పక్కలనించీ పెద్ద పెద్ద శబ్దాలు వినబడుతున్నై. తెల్లవారేసరికి ఒక చెట్టయినా నిలబడివుండదా అనిపిస్తోంది. కొంచెం ఇంచు మించుగా పైకప్పుు పెంకులన్నీ గాలికి ఎగిరి పోయాయి. కాని గాలివల్ల వాన వారిద్దరి నుంచి దూరంగా రెండో పక్కకి పడుతోంది.

కొంతసేపటికి రావుగారి కాళ్లు తిమ్మిరెక్కాయి. పడుకుని వున్ను ఆ మూర్తి కదలకుండా మెల్లగా ఆయన కాళ్లు కదుపుకున్నారు. మెల్లగా మనస్సు మేలుకొంది. లైటువెలిగించి ఆమె ముఖం వంక చూశారు. నిద్రలో ముఖం ఆమాయకంగా, నిశ్చింతగా వుంది. స్వచ్ఛమై, నిసర్గమయిన ఒక శోభ ఆ ముఖంలో దివ్యత్వం స్ఫురింపజేసింది.

గాలివాన జోరు హెచ్చింది. కాని ఆయన మనస్సులో అమితమయిన శాంతి నిండింది. శరీరం అలసిపోయి విశ్రాంతి కోరింది. క్రమంగా ఆయన పరిసరాలను మరచిపోయి నిద్రలో మనిగిపోయారు.

ఆయనకు మళ్లీ మెలకువ వచ్చేసరికి వాన తగ్గింది. గాలి మాత్రం బలంగా వీస్తోంది. ముష్టి ఆమె లేచి వెళ్లిపోయింది. గడియారం వేపు చూసు కున్నారు. ఐదుగంటలయింది. లేచి నిలబడ్డారు. మోకాళ్లు పట్టివేశాయి. అనుకోకుండానే జేబులు తడుముకున్నారు. ఆయనకు స్ఫురించిన మొదటి మాట. ‘దొంగముండ!’. కాని ఆమె అల్లా దొంగతనం చేసి వుంటుందనుకోవడం ఆయనకు ఇష్టంలేదు గదిలో నాల్గు మూలలా వెతికారు. కనబడలేదు. గడిచిన రాత్రి కంగారులో ఎక్కడన్నా పడిపోయిందను కున్నారు. గదిలో నుంచి బయటకు వచ్చారు. బయట దృశ్యం బీభత్సంగా వుంది. ప్లాట్‌ఫారం తప్ప చుట్టుపక్కలంతా నీటిమయం. కొందరు దెబ్బలు తిన్నవాళ్లు స్టేషను రెండోపక్కన కింద పడుకుని వున్నారు. దూరం నుంచి చూసి ఆయన మొగం తిప్పుుకున్నారు. ఏదో హాస్పిటల్‌లో తెల్లగా శుభ్రంగా వరుసల్లో పడుకోబెట్టినప్పుుడు తప్ప అంత నగ్నంగా మనిషి బాధపడడం ఆయనెపుడూ చూడలేదు. ఆయనకు వికారం వచ్చింది. వెనక్కు తిరిగారు.

టిక్కెట్లు అమ్మే గది పూర్తిగా కూలిపోయింది. గదితలుపులు ఎక్కడా కనబడ్డంలేదు. లోపల ఏవో కుర్చీలూ, బల్లలూ చిందరవందరగా పడివున్నాయి. వెయిటింగు రూము కూలిపోతే ఏమైయుండునని ఆయన అనుకున్నారు. ఆ కల్లోలాన్ని శూన్యంగా చూస్తూ ఆయన నిలబడిపోయారు.

లోపలి చీకటికి కళ్లు కాస్త అలవాటు పడ్డాక ఆ సామాను కింద ఏదో శరీరం అస్పష్టంగా ఆనింది. దీపం వేసి చూశారు. ముష్టిఆమె.

ఆయన తట్టుకోలేకపోయారు. వంగి నుదురు తాకిచూశారు. చల్లగా చచ్చిపోయివుంది. చేతులు రెండూ ఇవతలకు వున్నాయి. క్రింద భాగం పూర్తిగా నలిగిపోయినట్టుంది. ఒక చేతిలో ఆయన పర్సుంది. రెండో చేతిలో కొన్ని నోట్లు, కొంత చిల్లరా వుంది. బహుశా టికెట్లు అమ్మిన డబ్భై వుంటుంది. గుమస్తా ఆ డబ్బు డ్రాయర్లో పెట్టి రాత్రి తొందరగా యింటికి పోయుంటాడు.

రావుగారు అకస్మాత్తుగా చిన్నపిల్లవాడి వలె ఏడుపు ప్రారంభించారు. చల్లని నుదురు ముద్దుపెట్టుకున్నారు. గడిచిన రాత్రి ప్రతీ చిన్న విషయం ఆయనకు మళ్లీ మళ్లీ జ్ఞాపకం వచ్చింది. తనకు ఆత్మస్ధైర్యాన్ని, శాంతినీ, గాలివానకు తట్టుకోగల శక్తినీ చేకూర్చిన ఆ మూర్తి అక్కడ పడిపోయివుంది. ఆ గాలివానకు ఆమె బలి అయిపోయింది. ఆయన హృదయం తుఫానులో సముద్రంలాగా ఆవేదనతో పొంగిపొరలింది. తనకు జీవితంలో మిగిలిన ఒక్క ఆనందమూ శాశ్వతంగా పోయినటు ్టఆయనకు అనిపించింది. తన పర్సు దొంగిలించినందుకు గాని, అంత గాలివానలో డబ్బేమన్నా దొరికితే తీసుకోవచ్చునని టికెట్ల గదిలోకి వెళ్లినందుకు గాని, ఆయన ఆమెను మనస్సులో కూడా దూషించలేదు. ఆమె ఆఖరుతత్వం ఆయనకు తెలుసు. ఇప్పుుడు ఆమె చిలిపితనాలు, కొంటెతనాలు ఆయనకు ప్రేమ పాత్రలయ్యాయి. ఆయనలో లోతుగా మూలపడివున్న మానవత్వాన్ని ఈ జీవి వికసింపజేసింది. ఆయన భార్యగాని, ఆయన పిల్లలలో ఎవరుగానీ ఈమె వచ్చినంత దగ్గరగా రాలేదు. ఆయన విలువలు, నియమాలూ, ధర్మచింతా, వేదాంతం అన్నీ త్యజిస్తాడాయన ఈ వ్యక్తికి ప్రాణం పొయ్యగలిగితే.

అవతల మనుష్యులు వస్తున్న సవ్వడి వినిపిచింది. రావుగారు కళ్లు తుడుచుకొని ఒక క్షణం ఆలోచిస్తూ నిలబడ్డారు. తర్వాత ఒక నిశ్చయంతో ఆమె వేళ్ల సందులోంచి డబ్బుతీసి తెరచి ఉన్న డ్రాయరులో వేసి డ్రాయరు మూశారు. కాని తన పర్సు ఆమె చేతిలోంచి విడదీయడానికి ఆయనకు మనస్సు వొప్పలేదు. తనకు సంబంధించినదేదో ఒక చిహ్నంగా ఆమె శరీరంతో ఉండిపోవాలని ఆయనకు అనిపించింది. కాని ఇతరులు ఆమె దొంగతనం చేసిందని అనుకుంటే ఆయన భరించలేరు. అంచేత జాగ్రత్తగా ఆ పర్సులో నుంచి తన పేరుగల కార్డు తీసివేసి బరువైన హృదయంతో అక్కణ్ణించి వెళ్లిపోయారు.

– పాలగుమ్మి పద్మరాజు

న్యూయార్క్‌ హెరాల్డ్‌ ట్రిబ్యూన్‌ పత్రిక 1952లో అంతర్జాతీయ స్థాయి కథల పోటీ నిర్వహించింది. 23 దేశాల నుంచి 59 కథలు వచ్చాయి. అందులో బహుమతి గెలిచిన కథ ‘గాలివాన’. ఈ కథా రచయిత పాలగుమ్మి పద్మరాజు (1915-1983). ‘పాప’ అని సాహిత్యవేత్తలంతా పిలచుకునే పద్మరాజుగారు బతికిన కాలేజీ, నల్లరేగడి, మూడో అశోకుడి మూణ్ణాళ్ల పాలన వంటి నవలలు రాశారు. వృత్తి రీత్యా రసాయనిక శాస్త్ర అధ్యాపకుడైన పద్మరాజు పలు చలనచిత్రాలకు కూడా పనిచేశారు. ఆయన మరో అద్భుతమైన కథ ‘పడవ ప్రయాణం’. ఆయన పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాకు చెందినవారు.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *